Shloka 19

वालिवधः

The Slaying of Vali

Devanagari script

तं वाली क्रोधताम्राक्षस्सुग्रीवं रणपण्डितम्।आपतन्तं महावेगमिदं वचनमब्रवीत्4.16.19।।

Transliteration

taṃ vālī krodhatāmrākṣaḥ sugrīvaṃ raṇapaṇḍitam |

āpatantaṃ mahāvegam idaṃ vacanam abravīt || 4.16.19 ||

Translation

तं वाली क्रोधताम्राक्षः सुग्रीवं रणपण्डितम्। आपतन्तं महावेगमिदं वचनमब्रवीत्॥

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वाली: Vali
• वाली: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वालिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• क्रोध-ताम्र-अक्षः: with eyes reddened by anger
• क्रोध-ताम्र-अक्षः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक) + ताम्र (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘क्रोधेन ताम्राणि अक्षीणि यस्य’ = whose eyes are copper-red due to anger

• सुग्रीवम्: Sugriva
• सुग्रीवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• रण-पण्डितम्: skilled in battle
• रण-पण्डितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रण (प्रातिपदिक) + पण्डित (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of सुग्रीवम्)

• आपतन्तम्: rushing at (him)
• आपतन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: आ-√पत् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘rushing/falling upon’ (qualifying सुग्रीवम्)

• महावेगम्: of great speed
• महावेगम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + वेग (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of सुग्रीवम्)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वचनम्: speech/words
• वचनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अब्रवीत्: said/spoke
• अब्रवीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Context

While Sugriva, expert in combat, advanced swiftly to pounce upon (his enemy), Vali whose eyes turned red in anger said:

Characters & Entities

• Vāli
• Sugrīva

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Speech at moments of anger must be governed by restraint; Dharma treats words as consequential actions, especially amid violence.

What is the narrative situation?

Sugrīva charges in; Vāli begins to speak, setting up the verbal exchange before blows land.

Which character virtue is emphasized?

Sugrīva’s martial competence is noted; Vāli’s state highlights the danger of anger overpowering judgment.