Adhyaya 44

Verse 1

मार्कंडेय उवाच । शृणु राजन्प्रयागस्य माहात्म्यं पुनरेव तु । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

मार्कण्डेय उवाच—राजन्, प्रयागस्य माहात्म्यं पुनरेव शृणु; यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते, नात्र संशयः।

Verse 2

मानसं नाम तत्तीर्थं गंगायामुत्तरे तटे । त्रिरात्रोपोषितो भूत्वा सर्वान्कामानवाप्नुयात्

गङ्गायामुत्तरे तटे मानसं नाम तत्तीर्थं; त्रिरात्रोपोषितो भूत्वा सर्वान् कामान् अवाप्नुयात्।

Verse 3

गोभूहिरण्यदानेन यत्फलं प्राप्नुयान्नरः । एतत्फलमवाप्नोति तत्तीर्थं स्मरते पुनः

गोभू-हिरण्यदानेन यत्फलं नरः प्राप्नुयात्; तदेव फलमवाप्नोति तत्तीर्थं स्मरते पुनः।

Verse 4

अकामो वा सकामो वा गंगायां यो विपद्यते । मृतस्तु भवति स्वर्गे नरकं न च पश्यति

अकामो वा सकामो वा गङ्गायां यो विपद्यते; मृतस्तु भवति स्वर्गे, नरकं न च पश्यति।

Verse 5

अप्सरोगणसंगीतैः सुप्तोऽसौ प्रतिबुध्यते । हंससारसयुक्तेन विमानेन स गच्छति

अप्सरोगणसङ्गीतैः सुप्तोऽसौ प्रतिबुध्यते; हंससारसयुक्तेन विमानेन स गच्छति।

Verse 6

बहुवर्षाणि राजेन्द्र षट्सहस्राणि भुंजते । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टः क्षीणकर्मा दिवश्च्युतः

बहुवर्षाणि राजेन्द्र षट्सहस्राणि भुञ्जते । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टः क्षीणकर्मा दिवश्च्युतः ॥

Verse 7

सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये जायते स महाकुले । षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टितीर्थशतानि च

सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये जायते स महाकुले । षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टितीर्थशतानि च ॥

Verse 8

माघेमासि गमिष्यंति गंगायमुनसंगमे । गवां शतसहस्रस्य सम्यग्दत्तस्य यत्फलम्

माघेमासि गमिष्यन्ति गङ्गायमुनसङ्गमे । गवां शतसहस्रस्य सम्यग्दत्तस्य यत्फलम् ॥

Verse 9

प्रयागे माघमासे तु त्र्यहंस्नानस्य तत्फलम् । गंगायमुनयोर्मध्ये पंचाग्निं यस्तु साधयेत्

प्रयागे माघमासे तु त्र्यहस्नानस्य तत्फलम् । गङ्गायमुनयोर्मध्ये पञ्चाग्निं यस्तु साधयेत् ॥

Verse 10

अहीनांगो ह्यरोगश्च पंचेन्द्रियसमन्वितः । यावंति रोमकूपाणि तस्य गात्रस्य देहिनः

अहीनाङ्गो ह्यरोगश्च पञ्चेन्द्रियसमन्वितः । यावन्ति रोमकूपाणि तस्य गात्रस्य देहिनः ॥

Verse 11

तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जंबूद्वीपपतिर्भवेत्

तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके स पूज्यते । ततः पुण्यक्षये स्वर्गात्पतित्वा जम्बूद्वीपस्य नृपतिः भवेत् ॥

Verse 12

स भुक्त्वा विपुलान्भोगांस्तत्तीर्थं भजते नरः । जलप्रवेशं यः कुर्यात्संगमे लोकविश्रुते

स नरः विपुलान् भोगान् भुक्त्वा तत् तीर्थं समाश्रयेत् । यः संगमे लोकविश्रुते जलप्रवेशं करोति स तस्य फलं लभेत् ॥

Verse 13

राहुग्रस्तो यथा सोमो विमुक्तः सर्वपातकैः । सोमलोकमवाप्नोति सोमेन सह मोदते

राहुग्रस्तो यथा सोमो विमुक्तः स्यात् पापबन्धनात् । तथा सर्वपातकैर्मुक्तः सोमलोकमवाप्य स सोमेन सह मोदते ॥

Verse 14

षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च । स्वर्गलोकमवाप्नोति ऋषिगंधर्वसेवितः

षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च । ऋषिगन्धर्वसेवितः स्वर्गलोकमवाप्नोति पूज्यताम् ॥

Verse 15

परिभ्रष्टस्तु राजेंद्र समृद्धे जायते कुले । अधःशिरास्तु यो ज्वालामूर्ध्वपादः पिबेन्नरः

परिभ्रष्टस्तु राजेन्द्र समृद्धे जायते कुले । अधःशिराः ऊर्ध्वपादो यो ज्वालामूर्धा पिबेन्नरः स घोरं दुःखमाप्नुयात् ॥

Verse 16

शतं वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । परिभ्रष्टस्तु राजेंद्र अग्निहोत्री भवेन्नरः

शतं वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । परिभ्रष्टस्तु राजेन्द्र धर्ममार्गात् स नरः अग्निहोत्री भवेत् ॥

Verse 17

भुक्त्वा तु विपुलान्भोगांस्तत्तीर्थं भजते नरः । यस्तु देहं विकर्तित्वा शकुनिभ्यः प्रयच्छति

भुक्त्वा तु विपुलान् भोगान् तत्तीर्थं भजते नरः । यस्तु देहं विकर्तित्वा शकुनिभ्यः प्रयच्छति ॥

Verse 18

विहंगैरुपभुक्तस्य शृणु तस्यापि यत्फलम् । शतं वर्षसहस्राणां सोमलोके महीयते

विहंगैरुपभुक्तस्य शृणु तस्यापि यत्फलम् । शतं वर्षसहस्राणां सोमलोके महीयते ॥

Verse 19

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः । गुणवान्रूपसंपन्नो विद्वान्सुप्रियदेहवान्

ततः स्वर्गात् परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः । गुणवान् रूपसंपन्नो विद्वान् सुप्रियदेहवान् ॥

Verse 20

भुक्त्वा तु विपुलान्भोगांस्तत्तीर्थं भजते पुनः । यामुने चोत्तरे कूले प्रयागस्य तु दक्षिणे

भुक्त्वा तु विपुलान् भोगान् तत्तीर्थं भजते पुनः । यामुने चोत्तरे कूले प्रयागस्य तु दक्षिणे ॥

Verse 21

ऋणप्रमोचनं नाम तीर्थं तत्परमं स्मृतम् । एकरात्रोषितो भूत्वा ऋणैः सर्वैः प्रमुच्यते

ऋणप्रमोचनं नाम तीर्थं परमं स्मृतम्। तत्रैक-रात्र्युषितो भूत्वा सर्वैः ऋणैः प्रमुच्यते॥

Verse 22

सूर्यलोकमवाप्नोति अनृणी च सदा भवेत्

सूर्यलोकमवाप्नोति, अनृणी च सदा भवेत्॥

Verse 44

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे प्रयागमाहात्म्ये चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः

इति श्रीपाद्ममहापुराणे स्वर्गखण्डे प्रयागमाहात्म्ये चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः॥