Adhyaya 10

Verse 1

सूत उवाच । ऐरावतस्ततो जज्ञे तथैवोच्चैःश्रवा हयः । धन्वंतरिः पारिजातः सुरभिश्चाप्सरोदयः

सूत उवाच। ऐरावतस्ततो जज्ञे तथैवोच्चैःश्रवा हयः। धन्वंतरिः पारिजातः सुरभिश्चाप्सरोदयः॥

Verse 2

ततः प्रभातसमये द्वादश्यामुदिते रवौ । उत्पन्ना श्रीर्महालक्ष्मीः सर्वलक्षणशोभिता

ततः प्रभातसमये द्वादश्यामुदिते रवौ। उत्पन्ना श्रीर्महालक्ष्मीः सर्वलक्षणशोभिता॥

Verse 3

ददृशुस्तां महादेवीं मातरं धर्मदेवताः । प्रहृष्टाः सर्वजंतूनां श्रीकृष्णहृदयालयाम्

ददृशुस्तां महादेवीं मातरं धर्मदेवताः। प्रहृष्टाः सर्वजंतूनां श्रीकृष्णहृदयालयाम्॥

Verse 4

लक्ष्मीभ्राता शीतरश्मिर्जातश्च सुधया ततः । उत्पन्ना सा हरेर्जाया तुलसी लोकपावनी

ततः सुधातः शीतरश्मिर्लक्ष्मीभ्राता निशाकरः समजायत । तथा हरेर्जाया लोकपावनी तुलसी देवी समुत्पन्ना ॥

Verse 5

तं शैलं पूर्ववत्स्थाप्य परिपूर्णमनोरथाः । समेत्य मातरं स्तुत्वा जेपुः श्रीसूक्तमुत्तमम्

तं शैलं पूर्ववत्स्थाप्य परिपूर्णमनोरथाः । समेत्य मातरं स्तुत्वा जेपुः श्रीसूक्तमुत्तमम् ॥

Verse 6

ततः प्रसन्ना सा देवी सर्वान्देवानुवाच ह । वरं वृणीध्वं भद्रं वो वरदाहं सुरोत्तमाः

ततः प्रसन्ना सा देवी सर्वान्देवानुवाच ह । वरं वृणीध्वं भद्रं वो वरदाहं सुरोत्तमाः ॥

Verse 7

देवा ऊचुः । प्रसीद कमले देवि सर्वमातर्हरिप्रिये । त्वया विना जगच्छून्यं कुरु प्राणप्ररक्षणम्

देवा ऊचुः । प्रसीद कमले देवि सर्वमातर्हरिप्रिये । त्वया विना जगच्छून्यं कुरु प्राणप्ररक्षणम् ॥

Verse 8

इत्युक्ता सा महालक्ष्मीः प्राह नारायणप्रिया । इदानीं सर्वजंतूनां प्राणरक्षां करोम्यहम्

इत्युक्ता सा महालक्ष्मीः प्राह नारायणप्रिया । इदानीं सर्वजंतूनां प्राणरक्षां करोम्यहम् ॥

Verse 9

ततो नारायणः श्रीमाञ्छंखचक्रगदाधरः । आविर्बभूव सहसा दयालुर्जगदीश्वरः

ततः श्रीमान्नारायणः शङ्खचक्रगदाधरः । सहसैवाविर्बभूव दयालुर्जगदीश्वरः ॥

Verse 10

इति श्रीपाद्मे महापुराणे ब्रह्मखंडे सूतशौनकादिकसंवादे समुद्रमथनं । नाम दशमोऽध्यायः

इति श्रीपाद्मे महापुराणे ब्रह्मखण्डे सूतशौनकादिसंवादे समुद्रमथनं नाम दशमोऽध्यायः समाप्तः ॥

Verse 11

गृहाण मातरं विष्णो महिषीं वल्लभां तव । संसाररक्षणार्थाय लक्ष्मीमनपगामिनीम् । यावत्प्रतिज्ञां नो चक्रे तावत्प्राहेंदिरा हरिम्

गृहाण मातरं विष्णो महिषीं वल्लभां तव । संसाररक्षणार्थाय लक्ष्मीमनपगामिनीम् । यावत्प्रतिज्ञां नो चक्रे तावत्प्राहेन्दिरा हरिम् ॥

Verse 12

लक्ष्मीरुवाच । अविवाह्य कथं ज्येष्ठामलक्ष्मीं मधुसूदन । तस्याः कनिष्ठां मां नाथ विवाहं कर्तुमिच्छसि । ज्येष्ठायां च स्थितायां वै कनिष्ठा परिणीयते

लक्ष्मीरुवाच । अविवाह्य कथं ज्येष्ठामलक्ष्मीं मधुसूदन । तस्याः कनिष्ठां मां नाथ विवाहं कर्तुमिच्छसि । ज्येष्ठायां च स्थितायां वै कनिष्ठा परिणीयते ॥

Verse 13

सूत उवाच । इति श्रुत्वा ततो विष्णुर्ददौ चोद्दालकाय च । वेदवाक्यानुरूपेण ह्यलक्ष्मीं निर्जरैः सह

सूत उवाच । इति श्रुत्वा ततो विष्णुर्ददौ चोद्दालकाय च । वेदवाक्यानुरूपेण ह्यलक्ष्मीं निर्जरैः सह ॥

Verse 14

ततो नारायणः श्रीमान्लक्ष्मीमंगीचकार ह । ततः सुरगणाः सर्वे नमश्चक्रुः पुनःपुनः

ततो नारायणः श्रीमान् लक्ष्मीम् अङ्गीचकार ह । ततः सुरगणाः सर्वे नमश्चक्रुः पुनः पुनः ॥

Verse 15

अथ ते चासुरान्सर्वान्जघ्नुः सर्वे बलाधिकाः । सर्वे ते क्रंदमानाश्च गताश्चैव दिशो दश

अथ ते चासुरान् सर्वान् जघ्नुः सर्वे बलाधिकाः । सर्वे ते क्रन्दमानाश्च गताश्चैव दिशो दश ॥

Verse 16

सुधां तत्खादितुं चक्रुर्देवाः पंक्तिं यथाक्रमम् । श्रीविष्णोराज्ञया सर्वे चोचुश्चैव परस्परम्

सुधां तत्खादितुं चक्रुः देवाः पङ्क्तिं यथाक्रमम् । श्रीविष्णोराज्ञया सर्वे चोचुश्चैव परस्परम् ॥

Verse 17

त्वं च देहि त्वं च देहि त्वं च देहीति चाब्रुवन् । न शक्तोऽस्मि न शक्तोऽस्मि न शक्तोऽस्मीति चाब्रुवन्

त्वं च देहि त्वं च देहि त्वं च देहीति चाब्रुवन् । न शक्तोऽस्मि न शक्तोऽस्मि न शक्तोऽस्मीति चाब्रुवन् ॥

Verse 18

ततो विष्णुः समुत्तस्थौ स्त्रीरूपं च दधार ह । चकार स्वर्णपात्रे तत्पीयूषपरिवेषणम्

ततो विष्णुः समुत्तस्थौ स्त्रीरूपं च दधार ह । चकार स्वर्णपात्रे तत् पीयूषपरिवेषणम् ॥

Verse 19

पीयूषभक्षणं राहुर्यावत्कुर्याद्द्विजोत्तम । चंद्रसूर्यौ चोक्तवंतौ राक्षसोऽसौ छलागतः

हे द्विजोत्तम, राहुः पीयूषभक्षणाय प्रवृत्तोऽभवत्; किन्तु चन्द्रसूर्यौ देवान् न्यवेदयताम्। स राक्षसः छलमाश्रित्य तत्रागतः।

Verse 20

ततः क्रुद्धो जगन्नाथो जघान स्वर्णपात्रतः । शिरस्तस्य पपातोर्व्यां केतुर्नाम्ना बभूव ह

ततः क्रुद्धो जगन्नाथः स्वर्णपात्रेण तं जघान। तस्य शिरो भूमौ पपात; ततः केतुरिति नाम्ना प्रादुरभूत्।

Verse 21

राहुकेतू ततस्तूर्णं गतौ तौ भयविह्वलौ । इदानीं तद्दिने प्राप्ते चंद्रसूर्यौ स युध्यति

ततः राहुकेतू तौ भयविह्वलौ तूर्णं गतौ। इदानीं तस्मिन् दिने प्राप्ते स चन्द्रसूर्ययोः सह युध्यति।

Verse 22

कुर्याद्ग्रासं सैंहिकेयस्तत्क्षणं दुर्लभं भवेत् । सर्वं गंगासमं तोयं वेदव्याससमा द्विजाः

सैंहिकेयः यदि किञ्चिदपि ग्रासं कुर्यात्, तत्क्षणं तद् दुर्लभं भवेत्। सर्वं तोयं गङ्गासमं स्यात्, द्विजाश्च वेदव्याससमाः।

Verse 23

स्नानं वायसतीर्थे यो गंगास्नानफलं लभेत् । दानमक्षयपुण्यं स्यात्कोटिजन्मार्जितं तथा

यो वायसतीर्थे स्नानं करोति, स गङ्गास्नानफलं लभते। तत्र दत्तं दानम् अक्षयपुण्यं स्यात्, कोटिजन्मार्जितपुण्यसमं तथा।

Verse 24

पापं नश्येत्समूलं च किं पुनः क्रतुकोटिभिः । विद्यार्थी लभते विद्यां पुत्रार्थी पुत्रमाप्यते

पापं समूलं विनश्यति—क्रतुकोटिभिः किं पुनः। विद्यार्थी विद्यां प्राप्नोति, पुत्रार्थी पुत्रमाप्नुयात्॥

Verse 25

मोक्षार्थी लभते मोक्षं मंत्रसिद्धिर्भवेद्ध्रुवम् । इति ते कथितं विप्र समुद्रमथनं तु तत्

मोक्षार्थी मोक्षमाप्नोति, मन्त्रसिद्धिर्ध्रुवा भवेत्। इति ते कथितं विप्र, समुद्रमथनं तु तत्॥