Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Adhyāya 61: Saṃmohana-astra and the Kuru Withdrawal (संमोहनास्त्रं तथा कुरुनिवृत्तिः)

“तुम सम-विषम (ऊँची-नीची) भूमियोंमें सम्भ्रमरहित (सावधान) होकर रथपर बैठो (और घोड़ोंकी सँभाल रखो)। आज मैं सारे आकाशको घेरकर खड़े हुए (महान) पर्वतको भी अपने बाणोंसे विदीर्ण कर डालूँगा ।। अहमिन्द्रस्य वचनात्‌ संग्रामे5भ्यहनं पुरा । पौलोमान्‌ कालखज्जांश्व सहस्नाणि शतानि च,“मैंने पहले देवराज इन्द्रकी आज्ञासे युद्धमें उनके शत्रु पौलोम और कालखंज नामक लाखों दानवोंका वध किया है

tvaṃ sama-viṣama-bhūmiṣu sambhrama-rahitaḥ (sāvadhānaḥ) rathopari niṣīda (aśvān saṃyamya). adya ahaṃ sarvam ākāśaṃ parigṛhya sthitaṃ mahā-parvataṃ api svabāṇaiḥ vidārayiṣyāmi. aham indrasya vacanāt saṅgrāme ’bhyahanam purā paulomān kālakhañjāṃś ca sahasrāṇi śatāni ca.

वैशम्पायन उवाच— समविषमे भूमिभागेऽपि सावधानोऽसम्भ्रान्तश्च रथे समासीद, अश्वांश्च सुयन्त्रय। अद्याहं दिवमिव व्याप्य स्थितं महापर्वतमपि शरैर्भित्त्वा विदारयिष्यामि। अहं हि पुरा देवराजेन्द्रस्य वचनात् संग्रामे पौलोमान् कालखञ्जांश्च दानवान् शतसहस्राणि सहस्राणि च निहतवान्।

अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
FormMasculine, Nominative, Singular
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Genitive, Singular
वचनात्by (his) command/at the word
वचनात्:
Karana
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Ablative, Singular
संग्रामेin battle
संग्रामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Locative, Singular
अभ्यहनम्I struck down / slew
अभ्यहनम्:
TypeVerb
Rootअभि-हन्
FormAorist (Luṅ), 1st, Singular, Parasmaipada
पुराformerly, earlier
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
पौलोमान्the Paulomas (demons)
पौलोमान्:
Karma
TypeNoun
Rootपौलोम
FormMasculine, Accusative, Plural
कालखञ्जान्the Kālakhāñjas (demons)
कालखञ्जान्:
Karma
TypeNoun
Rootकालखञ्ज
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Accusative, Plural
शतानिhundreds
शतानि:
Karma
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
I
Indra
P
Paulomas
K
Kālakhañjas
C
chariot (ratha)
H
horses (aśva)
A
arrows (bāṇa)
M
mountain (parvata)
S
sky (ākāśa)