Shloka 9

कृपवाक्यं तथा नीत्युपदेशः

Kṛpa’s Counsel and a Discourse on Statecraft

Devanagari script

तत्र बुद्धि प्रवक्ष्यामि पाण्डवान्‌ प्रति भारत । न तु नीति: सुनीतस्य शक्‍्यते<न्वेषितुं परै:,“भरतनन्दन! पाण्डवोंके विषयमें मेरी बुद्धिका जो निश्चय है, उसे बताता हूँ। जो उत्तम नीतिसे सम्पन्न है, उसकी उस नीतिका अनुसंधान दूसरे (अनीतिपरायण) मनुष्य नहीं कर सकते

Translation

तत्र बुद्धिं प्रवक्ष्यामि पाण्डवान् प्रति भारत । न तु नीतिः सुनीतस्य शक्यतेऽन्वेषितुं परैः ॥

Word by Word

तत्रthere/therein

बुद्धिम्thought, intention, decision

प्रवक्ष्यामिI shall declare/tell

पाण्डवान्the Pāṇḍavas

प्रतिtowards/with regard to

भारतO Bhārata

नnot

तुbut/indeed

नीतिःpolicy, right conduct

सुनीतस्यof the well-guided/virtuous (one)

शक्यतेis possible/can be

अन्वेषितुम्to investigate/seek out

परैःby others

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes