Shloka 9
Virāṭa-parva Adhyāya 25: Kaurava Deliberation and the Search Directive (अन्वेषण-आदेशः)
Devanagari script
चरा ऊचु. कृतो<स्माभि: परो यत्नस्तेषामन्वेषणे सदा | पाण्डवानां मनुष्येन्द्र तस्मिन् महति कानने
Transliteration
carā ūcuḥ | kṛto 'smābhiḥ paro yatnas teṣām anveṣaṇe sadā | pāṇḍavānāṁ manuṣyendra tasmin mahati kānane ||
Translation
चरा ऊचुः— कृतोऽस्माभिः परो यत्नस्तेषामन्वेषणे सदा । पाण्डवानां मनुष्येन्द्र तस्मिन् महति कानने ॥
Word by Word
चराःspies
चराः:
Karta
TypeNoun
Rootचर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
ऊचुःsaid
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural
कृतःdone; made
कृतः:
TypeVerb
Rootकृत (कृ धातु, क्त प्रत्यय)
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, Instrumental, Plural
परःgreat; utmost
परः:
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्नःeffort
यत्नः:
Karta
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
अन्वेषणेin searching; in the search
अन्वेषणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्वेषण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
पाण्डवानाम्of the Pandavas
पाण्डवानाम्:
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
मनुष्येन्द्रO king (best of men)
मनुष्येन्द्र:
TypeNoun
Rootमनुष्येन्द्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
महतिgreat; vast
महति:
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
काननेin the forest
कानने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकानन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
C
carāḥ (scouts/spies)P
PāṇḍavāḥM
mahān kānana (great forest)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes