Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

द्रौपद्याः शोकवचनम्

Draupadī’s Lament and Indictment of Misfortune

स सम्प्रहाय शयनं राजपुत्र्या प्रबोधित: । उपातिष्ठत मेघा भ: पर्यड्के सोपसंग्रहे,राजकुमारी द्रौपदीके जगानेपर मेघके समान श्याम वर्णवाले कुरुनन्दन भीमसेन तोशक बिछे हुए पलंगपर शयन छोड़कर उठ बैठे और अपनी प्यारी रानीसे बोले--'देवि! किस कार्यसे तुम इतनी उतावली-सी होकर मेरे पास आयी हो? तुम्हारे शरीरकी कान्ति स्वाभाविक नहीं रह गयी है। तुमपर उदासी छायी है। तुम दुबली और पीली दिखायी देती हो। पूरी बात बताओ, जिससे मैं सब कुछ जान सकूँ

sa samprahāya śayanaṃ rājaputryā prabodhitaḥ | upātiṣṭhata meghābhaḥ paryaṅke sopasaṅgrahe ||

स सम्प्रहाय शयनं राजपुत्र्या प्रबोधितः। उपातिष्ठत मेघाभः पर्यङ्के सोपसंग्रहे॥

सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्प्रहायhaving abandoned/left
सम्प्रहाय:
Karma
TypeVerb
Rootसम्-प्र-हा (त्यक्त्वा-प्रयोगः)
FormAbsolutive (Gerund)
शयनम्sleep/bed-rest
शयनम्:
Karma
TypeNoun
Rootशयन
FormNeuter, Accusative, Singular
राजपुत्र्याःof the princess
राजपुत्र्याः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजपुत्री
FormFeminine, Genitive, Singular
प्रबोधितःawakened
प्रबोधितः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-बुध्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle
उपातिष्ठत्stood up/attended
उपातिष्ठत्:
Karta
TypeVerb
Rootउप-स्था
FormImperfect, 3, Singular
मेघाभःcloud-hued, like a cloud
मेघाभः:
Karta
TypeAdjective
Rootमेघाभ
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्यङ्केon the couch/bed
पर्यङ्के:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्यङ्क
FormMasculine, Locative, Singular
सोपसङ्ग्रहेwith bedding/with coverings arranged
सोपसङ्ग्रहे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootउपसङ्ग्रह
FormMasculine, Locative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Draupadī (rājaputrī)
B
Bhīmasena (Kurunandana, meghābhaḥ)
P
paryaṅka (couch/bed)