Shloka 26
उद्योगपर्व — अध्याय ९३: कृष्णस्य धृतराष्ट्रोपदेशः
Kṛṣṇa’s Counsel to Dhṛtarāṣṭra in the Assembly
Devanagari script
वेदिकामश्रिताभिक्षू समाक्रान्तान्यनेकश: । प्रचलन्तीव भारेण योषिद्धिर्भवनान्युत,छतोंके सड़ककी ओरवाले भागपर बैठी हुई झुंड-की-झुंड स्त्रियोंके भारसे मानो हस्तिनापुरके वे सारे भवन कम्पित-से हो रहे थे
Transliteration
vedikām āśritā bhikṣū samākrāntāny anekaśaḥ | pracalantīva bhāreṇa yoṣidbhir bhavanāny uta ||
Translation
वेदिकामश्रिताभिक्षू समाक्रान्तान्यनेकशः । प्रचलन्तीव भारेण योषिद्धिर्भवनान्युत ॥
Word by Word
वेदिकाम्platform, terrace (veranda)
वेदिकाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवेदिका
FormFeminine, Accusative, Singular
आश्रिताःhaving resorted to, seated on
आश्रिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootआ-श्रि (धातु) / आश्रित (कृदन्त)
FormFeminine, Nominative, Plural
भिक्षूःbeggars/ascetics
भिक्षूः:
Karta
TypeNoun
Rootभिक्षु
FormMasculine, Nominative, Plural
समाक्रान्तानिovercrowded, thronged
समाक्रान्तानि:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-आ-क्रम् (धातु) / समाक्रान्त (कृदन्त)
FormNeuter, Nominative, Plural
अनेकशःin many ways; in great numbers
अनेकशः:
TypeIndeclinable
Rootअनेकशस्
Formtrue
प्रचलन्तिthey move/shake
प्रचलन्ति:
TypeVerb
Rootप्र-चल्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
Formtrue
भारेणby (the) weight/burden
भारेण:
Karana
TypeNoun
Rootभार
FormMasculine, Instrumental, Singular
योषिद्भिःby women
योषिद्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootयोषित्
FormFeminine, Instrumental, Plural
भवनानिhouses, buildings, mansions
भवनानि:
Karta
TypeNoun
Rootभवन
FormNeuter, Nominative, Plural
उतand; also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
Formtrue
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaH
HastināpuraV
vedikā (roof-terraces/elevated platforms)B
bhavanāni (buildings/houses)Y
yoṣitaḥ (women)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes