Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

इन्द्रस्य दुःखप्राप्तिः—त्रिशिरोवधः, वृत्रोत्पत्तिः, जृम्भिकाजननम्

Indra’s Distress: Slaying of Triśiras, Birth of Vṛtra, and the Origin of Yawning

समेत्य सह शक्रेण त्वष्टस्तेजोविमोहिता: । आमन्त्रयन्त ते सर्वे मुनिभि: सह भारत,भारत! त्वष्टाके तेजसे मोहित हुए सब देवता देवराज इन्द्र तथा ऋषियोंसे मिलकर सलाह करने लगे कि अब हमें क्या करना चाहिये? राजन्‌! भयसे मोहित हुए सब देवता बहुत देरतक सोच-विचार करके मन-ही-मन अविनाशी परमात्मा भगवान्‌ विष्णुकी शरणमें गये और वे वृत्रासुरके वधकी इच्छासे मन्दराचलके शिखरपर ध्यानस्थ होकर बैठ गये

sametya saha śakreṇa tvaṣṭas tejo-vimohitāḥ | āmantrayanta te sarve munibhiḥ saha bhārata ||

समेत्य सह शक्रेण त्वष्टस्तेजोविमोहिताः । आमन्त्रयन्त ते सर्वे मुनिभिः सह भारत ॥

समेत्यhaving met/assembled
समेत्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootसम्-इ (धातु)
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
शक्रेणwith Śakra (Indra)
शक्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
त्वष्टःTvaṣṭṛ (the divine artisan)
त्वष्टः:
Karta
TypeNoun
Rootत्वष्टृ
FormMasculine, Nominative, Singular
तेजःsplendor/energy
तेजः:
Karma
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Accusative, Singular
विमोहिताःbewildered/infatuated
विमोहिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-√मुह (धातु)
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
आमन्त्रयन्तthey consulted/called together
आमन्त्रयन्त:
Karta
TypeVerb
Rootआ-√मन्त्र् (धातु)
FormImperfect (लङ्), Third, Plural, Parasmaipada
तेthey/those
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
मुनिभिःwith sages
मुनिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

शल्य उवाच

Ś
Śalya
B
Bhārata (addressee)
Ś
Śakra (Indra)
T
Tvaṣṭṛ
D
Devas (the gods)
M
Munis (sages)