Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Nakula’s Adaptive Counsel to Kṛṣṇa in the Kuru Assembly (उद्योगपर्व, अध्याय ७८)

मम चापि स वध्यो हि जगतश्नापि भारत । येन कौमारके यूय॑ सर्वे विप्रकृता: सदा,भारत! जिसने तुम सब लोगोंको कुमारावस्थामें भी सदा नाना प्रकारके कष्ट दिये हैं, जिस दुरात्मा एवं निर्दयीने तुम्हारे राज्यका भी अपहरण कर लिया है तथा जो पापी दुर्योधन युधिष्ठिरके पास सम्पत्ति देखकर शान्त नहीं रह सकता है, वह मेरे और समस्त संसारके लिये भी वध्य है

mama cāpi sa vadhyo hi jagataś cāpi bhārata | yena kaumārake yūyaṁ sarve viprakṛtāḥ sadā ||

अर्जुन उवाच—मम चापि स वध्यो हि जगतश्चापि भारत। येन कौमारके यूयं सर्वे विप्रकृताः सदा॥

ममof me / my
मम:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सःhe / that one
सः:
कर्ता
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वध्यःto be slain / killable
वध्यः:
प्रेडिकेट (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवध्य
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
जगतःof the world
जगतः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootजगत्
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
भारतO Bharata (descendant of Bharata)
भारत:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootभारत
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
येनby whom
येन:
करण
TypePronoun
Rootयद्
Formपुं/नपुं, तृतीया, एकवचन
कौमारकेin boyhood / in childhood
कौमारके:
अधिकरण
TypeAdjective (used substantively)
Rootकौमारक
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
यूयम्you (all)
यूयम्:
कर्म (कृदन्ते)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
कर्म-विशेषण (कृदन्ते)
TypeAdjective
Rootसर्व
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विप्रकृताःwronged / ill-treated
विप्रकृताः:
प्रेडिकेट (कर्मणि-भावः)
TypeParticiple/Adjective
Rootविप्रकृत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन, क्त (past passive participle), कृ
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
भारतO Bharata
भारत:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootभारत
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

अर्जुन उवाच

A
Arjuna
B
Bhārata (addressee/lineage epithet)