Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

भीमसेनस्य आत्मबलप्रशंसा — Bhīmasena’s Assertion of Strength

Udyoga Parva, Adhyāya 74

अनित्यं किल मर्त्यस्य पार्थ चित्त चलाचलम्‌ | वातवेगप्रचलिता अछ्लीला शाल्मलेरिव,पार्थ! कहते हैं कि मनुष्यका चित्त सदा एक निश्चयपर अटल नहीं रहता। वह हवाके वेगसे हिलती हुई सेंमलके फलकी गाँठके समान डाँवाडोल रहता है

anityaṃ kila martyasya pārtha cittaṃ calācalaṃ | vātavega-pracalitaṃ aślīlā śālmaler iva ||

वैशम्पायन उवाच—अनित्यं किल मर्त्यस्य पार्थ चित्तं चलाचलम्। वातवेगप्रचलिता अछ्लीला शाल्मलेरिव॥

अनित्यम्impermanent, unstable
अनित्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनित्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
किलindeed, they say
किल:
TypeIndeclinable
Rootकिल
मर्त्यस्यof a mortal/man
मर्त्यस्य:
TypeNoun
Rootमर्त्य
FormMasculine, Genitive, Singular
पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
चित्तम्mind, thought
चित्तम्:
Karta
TypeNoun
Rootचित्त
FormNeuter, Nominative, Singular
चलाचलम्moving and unmoving; fickle/unstable
चलाचलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचल-अचल
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
वातवेगप्रचलिताset in motion by the force of wind
वातवेगप्रचलिता:
TypeAdjective
Rootवात-वेग-प्रचलित
FormFeminine, Nominative, Singular
अछलीलाunsteady, wavering (lit. not steady/firm)
अछलीला:
TypeAdjective
Rootअछलीला
FormFeminine, Nominative, Singular
शाल्मलेःof the silk-cotton tree (śālmali)
शाल्मलेः:
TypeNoun
Rootशाल्मलि
FormFeminine, Genitive, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पार्थO Partha
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
P
Pārtha (Arjuna)
Ś
śālmali tree
W
wind (vāta)