Shloka 5
Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry and Sañjaya’s Etymologies of Kṛṣṇa’s Names
Puruṣottama-nāma-nirvacana
Devanagari script
संजय उवाच मायां न सेवे भद्रें ते न वृथा धर्ममाचरे । शुद्धभावं गतो भक््त्या शास्त्राद् वेझि जनार्दनम्,संजयने कहा--महाराज! आपका कल्याण हो। मैं कभी माया (छल-कपट)-का सेवन नहीं करता। व्यर्थ (पाखण्डपूर्ण) धर्मका आचरण नहीं करता। भगवान्की भक्तिसे मेरा अन्तःकरण शुद्ध हो गया है; अतः मैं शास्त्रके वचनोंसे भगवान् श्रीकृष्णके स्वरूपको यथावत् जानता हूँ
Transliteration
sañjaya uvāca māyāṃ na seve bhadraṃ te na vṛthā dharmam ācare | śuddhabhāvaṃ gato bhaktyā śāstrād vetsi janārdanam ||
Translation
संजय उवाच—भद्रं ते, महाराज! मायां न सेवामि, न च वृथा धर्मम् आचरामि। भक्त्या शुद्धभावं गतः; तस्माच्छास्त्रवचनेन जनार्दनं यथावत् वेद्मि।
Word by Word
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
मायाम्deceit/illusion
मायाम्:
Karma
TypeNoun
Rootमाया
FormFeminine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
सेवेI resort to / I practice
सेवे:
TypeVerb
Rootसेव्
FormPresent, First, Singular, Atmanepada
भद्रम्welfare/good fortune
भद्रम्:
TypeNoun
Rootभद्र
FormNeuter, Nominative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
वृथाin vain / falsely
वृथा:
TypeIndeclinable
Rootवृथा
धर्मम्dharma / righteous conduct
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
आचरेI practice / I perform
आचरे:
TypeVerb
Rootआ-चर्
FormPresent, First, Singular, Atmanepada
शुद्धभावम्purified disposition/state of mind
शुद्धभावम्:
Karma
TypeNoun
Rootशुद्धभाव
FormMasculine, Accusative, Singular
गतःhaving attained / having become
गतः:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
भक्त्याby devotion
भक्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootभक्ति
FormFeminine, Instrumental, Singular
शास्त्रात्from the scripture
शास्त्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशास्त्र
FormNeuter, Ablative, Singular
वेत्तिknows
वेत्ति:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
जनार्दनम्Janardana (Krishna)
जनार्दनम्:
Karma
TypeNoun
Rootजनार्दन
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaJ
Janardana (Sri Krishna)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes