Shloka 56
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
यदा मन्द: परबाणान् विमुक्तान् ममेषुभिह्ठियमाणान् प्रतीपम् । तिर्यग्विध्याच्छिद्यमानान् पृषत्कै- स्तदा युद्ध धार्तराष्ट्रोडन्वतप्स्यत्
yadā mandaḥ parabāṇān vimuktān mameṣubhiḥ pratīpaṃ nivāryamāṇān | tiryag vidhyāc chidyamānān pṛṣatkaiḥ tadā yuddhe dhārtarāṣṭro ’nutapsyati ||
सञ्जय उवाच—यदा परैर्विमुक्तान् बाणान् ममेषुभिः प्रतिहतान् प्रतीपं निवर्त्यमानान् पश्येत्, अपि च शत्रूणां शरसंघान् मम पृषत्कैस्तिर्यग्विद्धान् छिद्यमानान् च द्रक्ष्यति, तदा स मन्दबुद्धिर्धार्तराष्ट्रो युद्धप्रवर्तनात् कटुं पश्चात्तप्स्यति।
संजय उवाच
Educational Q&A
Arrogant aggression in adharma leads to foreseeable suffering: when one initiates war out of pride and misjudgment, the inevitable sight of destruction and defeat becomes the cause of intense remorse.
Sañjaya describes a battlefield scenario in which a warrior’s superior archery repels and shatters the enemy’s arrows; witnessing this, Duryodhana (Dhārtarāṣṭra) is predicted to feel deep regret for having started the conflict.