Shloka 15
अध्याय ४६ — सभाप्रवेशः तथा सञ्जयस्य दूतवृत्तान्तः
Entry into the Royal Assembly and Sañjaya’s Envoy Report
Devanagari script
संजय उवाच प्राप्तोडस्मि पाण्डवान् गत्वा तं विजानीत कौरवा: । यथावय: कुरून् सर्वान् प्रतिनन्दन्ति पाण्डवा:
Translation
संजय उवाच प्राप्तोऽस्मि पाण्डवान् गत्वा तं विजानीत कौरवाः । यथावयः कुरून् सर्वान् प्रतिनन्दन्ति पाण्डवाः ॥
Word by Word
सञ्जयःSanjaya
सञ्जयः:
Karta
TypeNoun
Rootसञ्जय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
प्राप्तःreturned/arrived
प्राप्तः:
TypeVerb
Rootप्र-आप् (प्राप्त)
Formक्त (past passive participle, used actively here), Masculine, Nominative, Singular
उद्back, up (particle; here with अस्मि)
उद्:
TypeIndeclinable
Rootउद्
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
पाण्डवान्the Pandavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
गत्वाhaving gone
गत्वा:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
तत्that (fact/message)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
विजानीतknow/understand (you all)
विजानीत:
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा
FormImperative, Second, Plural, Parasmaipada
कौरवाःO Kauravas
कौरवाः:
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Vocative, Plural
यथाas/according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
वयःage (order of age)
वयः:
Karma
TypeNoun
Rootवयस्
FormNeuter, Accusative, Singular
कुरून्the Kurus
कुरून्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिनन्दन्तिgreet/welcome
प्रतिनन्दन्ति:
TypeVerb
Rootप्रति-नन्द्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes