Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

Adhyāya 160: Arjuna’s Envoy-Message—Critique of Borrowed Valor and Pre-dawn Mobilization

क्व तदा गाण्डिवं ते5भूद्‌ यत्‌ त्वं दास पणैर्जित: । क्व तदा भीमसेनस्य बलमासीच्च फाल्गुन,“दास अर्जुन! जब तुमलोग जूएके दाँवपर जीत लिये गये, उस समय तुम्हारा गाण्डीव धनुष कहाँ था? भीमसेनका बल भी उस समय कहाँ चला गया था?

kva tadā gāṇḍīvaṃ te ’bhūd yat tvaṃ dāsa-paṇair jitaḥ | kva tadā bhīmasenasya balam āsīc ca phālguna ||

क्व तदा गाण्डिवं तेऽभूद् यत् त्वं दासपणैर्जितः। क्व तदा भीमसेनस्य बलमासीच्च फाल्गुन॥

क्वwhere?
क्व:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्व (प्रश्नाव्यय)
Formअव्यय (स्थान/प्रश्न)
तदाthen, at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा (कालाव्यय)
Formअव्यय (काल)
गाण्डिवम्Gāṇḍīva (Arjuna’s bow)
गाण्डिवम्:
Karta
TypeNoun
Rootगाण्डिव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तेyour
ते:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन (एन्क्लिटिक रूप)
अभूत्was, existed
अभूत्:
Karta
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (अorist), प्रथमपुरुष, एकवचन
यत्when/since (that)
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्ध/हेतु-अव्ययार्थक (यत् = since/when)
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (प्रयोगतः), प्रथमा, एकवचन
दासO slave (vocative insult)
दास:
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
पणैःby stakes (of gambling)
पणैः:
Karana
TypeNoun
Rootपण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
जितःwon/defeated (i.e., won over in the game)
जितः:
TypeVerb
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्वwhere?
क्व:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्व (प्रश्नाव्यय)
Formअव्यय (स्थान/प्रश्न)
तदाthen, at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा (कालाव्यय)
Formअव्यय (काल)
भीमसेनस्यof Bhīmasena
भीमसेनस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootभीमसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
बलम्strength
बलम्:
Karta
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
फाल्गुनO Phālguna (Arjuna)
फाल्गुन:
TypeNoun
Rootफाल्गुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

उलूक उवाच

U
Ulūka
A
Arjuna (Phālguna)
G
Gāṇḍīva
B
Bhīmasena
D
dice-game (dyūta) context