Shloka 29
Nahūṣa’s Pride, the Ṛṣi-Borne Palanquin, and the Search for Indra (नहुष-इन्द्राणी-प्रकरणम्)
Devanagari script
तस्माच्च भगवान् देव: स्वयमेव हुताशन: । स्त्रीवेषमद्धुतं कृत्वा तत्रैवान्तरधीयत,उस हवनकुण्डसे साक्षात् भगवान् अग्निदेव प्रकट होकर अद्भुत स्त्रीवेष धारण करके वहीं अन्तर्धान हो गये
Transliteration
tasmācca bhagavān devaḥ svayameva hutāśanaḥ | strīveṣam adbhutaṃ kṛtvā tatraivāntaradhīyata ||
Translation
तस्मात् स भगवान् देवः स्वयमेव हुताशनः। स्त्रीवेषमद्भुतं कृत्वा तत्रैवान्तरधीयत॥
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, ablative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भगवान्the blessed lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
Formmasculine, nominative, singular
देवःthe god
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
Formmasculine, nominative, singular
स्वयम्himself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
एवindeed/alone
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हुताशनःAgni (fire), the eater of oblations
हुताशनः:
Karta
TypeNoun
Rootहुताशन
Formmasculine, nominative, singular
स्त्रीवेषम्a woman's disguise
स्त्रीवेषम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्त्रीवेष
Formmasculine, accusative, singular
अद्भुतम्wonderful, marvelous
अद्भुतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअद्भुत
Formmasculine, accusative, singular
कृत्वाhaving made/assuming
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral for gerund)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
एवindeed/right there
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अन्तर्धीयत्disappeared/vanished
अन्तर्धीयत्:
TypeVerb
Rootअन्तर्धा
Formimperfect (लङ्), past, third, singular, ātmanepada
Speaker
शल्य उवाच
Characters & Entities
A
Agni (Hutāśana)H
havanakuṇḍa (sacrificial fire-pit)S
strīveṣa (female disguise)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes