Shloka 44
Udyoga Parva Adhyāya 132 — Vidura’s Counsel on Udyama, Yaśas, and Kṣātra-Dharma
Devanagari script
यस्य शूरस्य विक्रान्तैरेधन्ते बान्धवा: सुखम् | त्रिदशा इव शक्रस्य साधु तस्येह जीवितम्,जैसे इन्द्रके पराक्रमसे सब देवता सुखी रहते हैं, उसी प्रकार जिस शूरवीर पुरुषके बल और पुरुषार्थसे उसके भाई-बन्धु सुखपूर्वक उन्नति करते हैं, इस संसारमें उसीका जीवन श्रेष्ठ है
Translation
यस्य शूरस्य विक्रान्तैरेधन्ते बान्धवाः सुखम् । त्रिदशा इव शक्रस्य साधु तस्येह जीवितम् ॥
Word by Word
यस्यof whom/whose
यस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Genitive, Singular
शूरस्यof the hero/brave man
शूरस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Genitive, Singular
विक्रान्तैःby (his) exploits/valorous deeds
विक्रान्तैः:
Karana
TypeNoun
Rootविक्रान्त
FormNeuter, Instrumental, Plural
एधन्तेprosper/thrive
एधन्ते:
TypeVerb
Rootएध्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Plural
बान्धवाःkinsmen/relatives
बान्धवाः:
Karta
TypeNoun
Rootबान्धव
FormMasculine, Nominative, Plural
सुखम्happiness/well-being
सुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Accusative, Singular
त्रिदशाःthe gods
त्रिदशाः:
Karta
TypeNoun
Rootत्रिदश
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
शक्रस्यof Śakra (Indra)
शक्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Genitive, Singular
साधुgood/commendable
साधु:
TypeIndeclinable
Rootसाधु
तस्यof him/of that man
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Genitive, Singular
इहhere/in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
जीवितम्life
जीवितम्:
Karta
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
पुत्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes