Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Udyoga Parva Adhyāya 132 — Vidura’s Counsel on Udyama, Yaśas, and Kṣātra-Dharma

बेटा! धर्मको आगे रखकर या तो पराक्रम प्रकट कर अथवा उस गतिको प्राप्त हो जा, जो समस्त प्राणियोंके लिये निश्चित है, अन्यथा किसलिये जी रहा है? ।। इष्टापूर्त हि ते क्लीब कीर्तिश्न सकला हता । विच्छिन्नं भोगमूलं ते किनिमित्तं हि जीवसि

Vāyudeva uvāca: Vatsa! dharmam agre kṛtvā vā parākramaṁ prakaṭaya athavā tāṁ gatiṁ prāpnuhi yā sarva-prāṇināṁ niyatā; anyathā kimarthaṁ jīvasi? Iṣṭāpūrtaṁ hi te klība kīrtiś ca sakalā hatā; vicchinnaṁ bhoga-mūlaṁ te kim-nimittaṁ hi jīvasi?

धर्मं पुरस्कृत्य वा वीर्यं प्रदर्शयस्व, अथवा तां गच्छ ध्रुवां गतिम्। किंनिमित्तं हि जीवसि॥ इष्टापूर्तं हि ते क्लीब कीर्तिश्च सकला हता। विच्छिन्नं भोगमूलं ते किंनिमित्तं हि जीवसि॥

इष्टापूर्तम्the (merit of) sacrifices and charitable works
इष्टापूर्तम्:
Karta
TypeNoun
Rootइष्टापूर्त
FormNeuter, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तेof you/your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
क्लीबO impotent/coward
क्लीब:
Sambodhana
TypeNoun
Rootक्लीब
FormMasculine, Vocative, Singular
कीर्तिःfame
कीर्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootकीर्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सकलाentire/whole
सकला:
Visheshana
TypeAdjective
Rootसकल
FormFeminine, Nominative, Singular
हताdestroyed
हता:
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त, Feminine, Nominative, Singular
विच्छिन्नम्cut off/severed
विच्छिन्नम्:
TypeVerb
Rootवि-छिद्
Formक्त, Neuter, Nominative, Singular
भोगमूलम्the root/source of enjoyment
भोगमूलम्:
Karta
TypeNoun
Rootभोगमूल
FormNeuter, Nominative, Singular
तेof you/your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
निमित्तम्reason/cause
निमित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिमित्त
FormNeuter, Accusative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
जीवसिyou live
जीवसि:
TypeVerb
Rootजीव्
FormLat, Present, Second, Singular, Parasmaipada

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva (Wind-god)