Shloka 24
Udyoga-parva Adhyāya 130: Kuntī’s Instruction on Rājadharma and Daṇḍanīti
Devanagari script
ततः सात्यकिमादाय पाणोौ हार्दिक्यमेव च । ऋषिभिस्तैरनुज्ञातो निर्यया मधुसूदन:
Transliteration
tataḥ sātyakim ādāya pāṇau hārdikyam eva ca | ṛṣibhis tair anuñjñāto niryayā madhusūdanaḥ ||
Translation
ततः सात्यकिमादाय पाणौ हार्दिक्यमेव च । ऋषिभिस्तैरनुज्ञातो निर्ययौ मधुसूदनः ॥
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्ययम्
सात्यकिम्Sātyaki
सात्यकिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसात्यकि (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
आदायhaving taken
आदाय:
TypeVerb
Rootआ + दा (धातुः)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्तम्), ‘having taken’
पाणौin (his) hand
पाणौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्
हार्दिक्यम्Hārdikya (Kṛtavarman)
हार्दिक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootहार्दिक्य (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
एवindeed, also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
Formअव्ययम्
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्ययम्
ऋषिभिःby the sages
ऋषिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, बहुवचनम्
तैःby them
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, बहुवचनम्
अनुज्ञातःpermitted, given leave
अनुज्ञातः:
TypeVerb
Rootअनु + ज्ञा (धातुः)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (भूतकर्मणि/भूतकृत्), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
निर्ययौwent out, departed
निर्ययौ:
TypeVerb
Rootनिर् + या (धातुः)
Formलिट् (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
मधुसूदनःMadhusūdana (Kṛṣṇa)
मधुसूदनः:
Karta
TypeNoun
Rootमधुसूदन (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Characters & Entities
D
DhṛtarāṣṭraM
Madhusūdana (Kṛṣṇa)S
SātyakiH
Hārdikya (Kṛtavarman)Ṛ
ṚṣisVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes