Shloka 20
अध्याय १२२ — कृष्णस्य दुर्योधनं प्रति नीत्युपदेशः
Kṛṣṇa’s Ethical Counsel to Duryodhana
Devanagari script
श्रोतव्यं हितकामानां सुहृदां हितमिच्छताम् । न कर्तव्यों हि निर्बन्धो निर्बन्धो हि क्षयोदय:,अतः तुम्हें तुम्हारे हितकी इच्छा रखनेवाले सुहृदोंकी बात अवश्य सुननी और माननी चाहिये। दुराग्रह कभी नहीं करना चाहिये, क्योंकि वह विनाशके पथपर ले जानेवाला है
Transliteration
śrotavyaṃ hitakāmānāṃ suhṛdāṃ hitam icchatām | na kartavyo hi nirbandho nirbandho hi kṣayodayaḥ ||
Translation
श्रोतव्यं हितकामानां सुहृदां हितमिच्छताम् । न कर्तव्यो हि निर्बन्धो निर्बन्धो हि क्षयोदयः ॥
Word by Word
श्रोतव्यम्should be listened to
श्रोतव्यम्:
Karma
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formतव्यत्, नपुंसक, प्रथमा, एकवचन
हितकामानाम्of those desiring (your) welfare
हितकामानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहितकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
सुहृदाम्of friends / well-wishers
सुहृदाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुहृद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
हितम्welfare, benefit
हितम्:
Karma
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
इच्छताम्of those wishing
इच्छताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कर्तव्यःshould be done
कर्तव्यः:
Karma
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतव्यत्, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
निर्बन्धःobstinate insistence, dogged insistence
निर्बन्धः:
Karta
TypeNoun
Rootनिर्बन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निर्बन्धःobstinate insistence
निर्बन्धः:
Karta
TypeNoun
Rootनिर्बन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
क्षयोदयःdestruction and rise (i.e., ruinous consequence / leading to loss and upheaval)
क्षयोदयः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षयोदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes