Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

ययातिदौहित्रपुण्यसमुच्चयः | Yayāti and the Grandsons’ Consolidation of Merit

तमाहु: पार्थिवा: सर्वे दीप्यमानमिव श्रिया । को भवान्‌ कस्य वा बन्धुर्देशस्य नगरस्य वा,अपनी दिव्य कान्तिसे उद्धासित होनेवाले उन महाराजसे सभी भूपालोंने पूछा--“आप कौन हैं? किसके भाई-बन्धु हैं तथा किस देश और नगरमें आपका निवास-स्थान है? आप यक्ष हैं या देवता? गन्धर्व हैं या राक्षस? आपका स्वरूप मनुष्यों-जैसा नहीं है। बताइये, आप कौन-सा प्रयोजन सिद्ध करना चाहते हैं!

tam āhuḥ pārthivāḥ sarve dīpyamānam iva śriyā | ko bhavān kasya vā bandhur deśasya nagarasya vā ||

तं सर्वे पार्थिवा दृष्ट्वा श्रिया दीप्यमानमिवाब्रुवन्— “को भवान्? कस्य वा बन्धुः? देशस्य नगरस्य वा कुतः? यक्षो वा देवो गन्धर्वो राक्षसोऽपि वा? न हि मानुषरूपोऽसि। ब्रूहि—किं प्रयोजनं सिद्धुमिच्छसि?”

तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
आहुःsaid / spoke
आहुः:
Karta
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect (Paroksha), Third, Plural, Parasmaipada
पार्थिवाःkings
पार्थिवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
दीप्यमानम्shining, blazing
दीप्यमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदीप्यमान (from धातु दीप्)
FormMasculine, Accusative, Singular
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
श्रियाwith splendor/fortune
श्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Instrumental, Singular
कःwho?
कः:
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
भवान्you (honorific)
भवान्:
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
कस्यof whom?
कस्य:
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
बन्धुःkinsman, relative
बन्धुः:
TypeNoun
Rootबन्धु
FormMasculine, Nominative, Singular
देशस्यof (which) country?
देशस्य:
TypeNoun
Rootदेश
FormMasculine, Genitive, Singular
नगरस्यof (which) city?
नगरस्य:
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Genitive, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा

नारद उवाच

N
Nārada
P
pārthivāḥ (kings)
Ś
Śrī (splendor/prosperity, as a concept)