Shloka 16
Divodāsa–Mādhavī Saṃvāda: Pratardana-janma and Kanyā-niryātana (दिवोदास–माधवी संवादः / प्रतर्दन-जननम् / कन्या-निर्यातनम्)
Devanagari script
प्रतिगृह्म स तां कन्यां गालवं प्रतिनन्द्य च । समये देशकाले च लब्धवान् सुतमीप्सितम्,तब राजाने गालव मुनिका अभिनन्दन करके उस कन्याको ग्रहण किया और उचित देश-कालमें उसके-द्वारा एक मनोवांछित पुत्र प्राप्त किया
Transliteration
pratigṛhya sa tāṁ kanyāṁ gālavaṁ pratinandya ca | samaye deśakāle ca labdhavān sutam īpsitam ||
Translation
प्रतिगृह्य स तां कन्यां गालवं प्रतिनन्द्य च । समये देशकाले च लब्धवान् सुतमीप्सितम् ॥
Word by Word
प्रतिगृह्यhaving accepted/received
प्रतिगृह्य:
TypeVerb
Rootप्रतिगृह् (प्रति + ग्रह्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
ताम्that (her)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
कन्याम्maiden, girl
कन्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Accusative, Singular
गालवम्Gālava (name)
गालवम्:
Karma
TypeNoun
Rootगालव
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतिनन्द्यhaving greeted/commended
प्रतिनन्द्य:
TypeVerb
Rootप्रति + नन्द्
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
समयेat the proper time
समये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमय
FormMasculine, Locative, Singular
देशकालेin (proper) place and time
देशकाले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेशकाल
FormMasculine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
लब्धवान्obtained, got
लब्धवान्:
TypeVerb
Rootलभ्
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त (परस्मैपदी अर्थे), भूतकालिक, Masculine, Nominative, Singular
सुतम्a son
सुतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Accusative, Singular
ईप्सितम्desired, wished-for
ईप्सितम्:
TypeAdjective
Rootईप्सित (from desiderative of आप्/इष् sense: desired)
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaG
GālavaT
the king (unnamed in this verse)T
the maiden (kanyā)T
the desired son (suta)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes