Shloka 7

Nahuṣa Abhiṣeka and the Crisis of Restraint (नहुषाभिषेकः—दमभ्रंशः)

Devanagari script

देवदानवयक्षाणामृषीणां रक्षसां तथा । पितृगन्धर्वभूतानां चक्षुविषयवर्तिनाम्‌,“देवता, दानव, यक्ष, ऋषि, राक्षस, पितर, गन्धर्व और भूत--जो भी आपके नेत्रोंके सामने आ जायूँगे, उन्हें देखते ही आप उनका तेज हर लेंगे और बलवान हो जायूँगे। अतः सदा धर्मको सामने रखते हुए आप सम्पूर्ण लोकोंके अधिपति होइये

Transliteration

devadānavayakṣāṇām ṛṣīṇāṁ rakṣasāṁ tathā | pitṛgandharvabhūtānāṁ cakṣuviṣayavartinām ||

Translation

शल्य उवाच—देवदानवयक्षाणामृषीणां रक्षसां तथा । पितृगन्धर्वभूतानां चक्षुविषयवर्तिनाम् ॥ ये केचिद् दृष्टिपथं यास्यन्ति तेषां तेजोऽपहरिष्यसि, ततः बलवान् भविष्यसि । अतः सदा धर्मं पुरस्कृत्य सर्वलोकाधिपो भव ॥

Word by Word

• [{'term': 'देव (deva)', 'definition': 'god

• celestial being'}, {'term': 'दानव (dānava)', 'definition': 'demon of the Danu lineage

• powerful anti-god being'}, {'term': 'यक्ष (yakṣa)', 'definition': 'nature-spirit

• guardian being associated with wealth and hidden realms'}, {'term': 'ऋषि (ṛṣi)', 'definition': 'seer

• inspired sage'}, {'term': 'रक्षस् / राक्षस (rakṣas / rākṣasa)', 'definition': 'demonic being

• night-roaming adversary'}, {'term': 'पितृ (pitṛ)', 'definition': 'ancestral spirit

• forefather in the other world'}, {'term': 'गन्धर्व (gandharva)', 'definition': 'celestial musician

• heavenly being'}, {'term': 'भूत (bhūta)', 'definition': 'spirit-being

• elemental/ghostly entity'}, {'term': 'चक्षु (cakṣu)', 'definition': 'eye

• sight'}, {'term': 'विषय (viṣaya)', 'definition': 'object or range of perception

• sphere of sense-contact'}, {'term': 'वर्तिन् (vartin)', 'definition': 'abiding in

• being situated in'}, {'term': 'तेजस् (tejas)', 'definition': 'radiance

• spiritual and martial potency'}, {'term': 'धर्म (dharma)', 'definition': 'righteous order

• ethical law'}, {'term': 'अधिपति (adhipati)', 'definition': 'lord

• ruler'}, {'term': 'लोक (loka)', 'definition': 'world

Speaker

शल्य उवाच

Characters & Entities

• Śalya
• Devas
• Dānavas
• Yakṣas
• Ṛṣis
• Rākṣasas
• Pitṛs
• Gandharvas
• Bhūtas
• all worlds (lokas)