Shloka 3

Uttarā-diśā Māhātmya — Suparṇa’s Praise of the Northern Quarter

Suparṇa–Gālava Saṃvāda

Devanagari script

यादसामत्र राज्येन सलिलस्य च गुप्तये । कश्यपो भगवान्‌ देवो वरुणं स्माभ्यषेचयत्‌,पूर्वकालमें भगवान्‌ कश्यपदेवने जल-जन्तुओंका आधिपत्य और जलकी रक्षा करनेके लिये इसी दिशामें वरुणका अभिषेक किया था

Transliteration

yādasām atra rājyena salilasya ca guptaye | kaśyapo bhagavān devo varuṇaṃ smābhyasecayat pūrvakālam ||

Translation

यादसामत्र राज्येन सलिलस्य च गुप्तये । कश्यपो भगवान् देवो वरुणं स्माभ्यषेचयत् ॥

Word by Word

• यादसाम्: of the aquatic beings
• यादसाम्: Sampradana
• Type: Noun
• Root: यादस्
• Form: Neuter, Genitive, Plural

• अत्र: here; in this direction/place
• अत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र

• राज्येन: with sovereignty/kingdom (as office)
• राज्येन: Karana
• Type: Noun
• Root: राज्य
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• सलिलस्य: of the water
• सलिलस्य: Sampradana
• Type: Noun
• Root: सलिल
• Form: Neuter, Genitive, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• गुप्तये: for protection/guarding
• गुप्तये: Sampradana
• Type: Noun
• Root: गुप्ति
• Form: Feminine, Dative, Singular

• कश्यपः: Kashyapa
• कश्यपः: Karta
• Type: Noun
• Root: कश्यप
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भगवान्: the venerable/lordly
• भगवान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: भगवत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• देवः: the god
• देवः: Karta
• Type: Noun
• Root: देव
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वरुणम्: Varuna
• वरुणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वरुण
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• स्म: indeed; (past narrative particle)
• Type: Indeclinable
• Root: स्म

• अभ्यषेचयत्: anointed; consecrated
• Type: Verb
• Root: अभि-षिच्
• Form: Imperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada

Speaker

युपर्ण उवाच

Characters & Entities

• Yuparṇa
• Kaśyapa
• Varuṇa
• yādas (aquatic beings)
• salila (waters)