Shloka 28
Udyoga Parva, Adhyaya 104: Nārada on Suhṛt and Nirbandha; the Viśvāmitra–Gālava Exemplum Begins
Devanagari script
क्षन्तुमरहसि मे देव विह्वलस्याल्पचेतस: । बलदाहविदग्धस्य पक्षिणो ध्वजवासिन:
Transliteration
kṣantum arhasi me deva vihvalasyālpacetasaḥ | baladāhavidagdhasya pakṣiṇo dhvajavāsinaḥ ||
Translation
देव! क्षन्तुमर्हसि मे विह्वलस्याल्पचेतसः। अहं ध्वजवासिनः पक्षी, तव बलदाहविदग्धो व्याकुलोऽचेत इव जातः; अपराधं मे क्षमस्व।
Word by Word
क्षन्तुम्to forgive
क्षन्तुम्:
Karma
TypeVerb
Rootक्षम् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
अर्हसिyou ought/are able (to)
अर्हसि:
Karta
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (present), 2, singular
मेof me / my
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, genitive, singular
देवO lord
देव:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेव
Formmasculine, vocative, singular
विह्वलस्यof (one who is) agitated/distressed
विह्वलस्य:
Sampradana
TypeAdjective
Rootविह्वल
Formmasculine, genitive, singular
अल्पचेतसःof small understanding / simple-minded
अल्पचेतसः:
Sampradana
TypeAdjective
Rootअल्पचेतस्
Formmasculine, genitive, singular
बलदाहविदग्धस्यof (one) scorched by (your) power and burning heat
बलदाहविदग्धस्य:
Sampradana
TypeAdjective
Rootबल-दाह-विदग्ध
Formmasculine, genitive, singular
पक्षिणःof the bird
पक्षिणः:
Sampradana
TypeNoun
Rootपक्षिन्
Formmasculine, genitive, singular
ध्वजवासिनःof (one) dwelling on the banner/standard
ध्वजवासिनः:
Sampradana
TypeNoun
Rootध्वज-वासिन्
Formmasculine, genitive, singular
Speaker
कण्व उवाच
Characters & Entities
क
कण्व (Kaṇva)द
देव (Deva/Lord, addressed deity)ध
ध्वज (banner/standard)प
पक्षी (bird)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes