Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

नवमे क्रतुराजस्य वाजिमेधस्य भारत

navame kraturājasya vājimedhasya bhārata bhārata | navāṁ pāraṇaṁ pūrṇa-bhūte śrotā yajñānāṁ rājña aśvamedhasya phalaṁ prāpnoti | sa suvarṇa-stambha-cchada-śobhitam vaidūrya-maṇi-mayī-vedi-vibhūṣitam sarvataḥ jāmbūnada-maya-divya-vātāyana-alaṅkṛtam svarga-vāsi-gandharva-apsarobhiḥ sevitam divya-vimānam āruhya svayā utkṛṣṭa-śobhayā prakāśamānaḥ svarge dvitīya-deva iva devaiḥ saha ānandaṁ bhuṅkte | tasya aṅgeṣu divya-mālā divya-vastrāṇi ca śobhante, sa ca divya-candana-carcitaḥ |

वैशम्पायन उवाच—नवमे क्रतुराजस्य वाजिमेधस्य भारत। पारणे सम्प्रपूर्णे तु श्रोताऽश्वमेधफलं लभेत्॥ स काञ्चनस्तम्भच्छत्रैः शोभितं वैदूर्यकृतवेदिकम्। जाम्बूनदमयैर्दिव्यैर्गवाक्षैः सर्वतो वृतम्॥ गन्धर्वाप्सरसां सेव्यमानो दिव्यं विमानम् अधिरुह्य स्वर्गे स्वतेजसा प्रकाशमानः। देवैः सह सुखं भुङ्क्ते द्वितीय इव देवता॥ दिव्यस्रग्वस्त्रभूषिताङ्गो दिव्यचन्दनचर्चितश्च भवति।

navamein the ninth
navame:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootnavama
FormMasculine, Locative, Singular
kratu-rājasyaof the king of sacrifices
kratu-rājasya:
TypeNoun
Rootkratu-rāja
FormMasculine, Genitive, Singular
vāji-medhasyaof the Aśvamedha (horse-sacrifice)
vāji-medhasya:
TypeNoun
Rootvāji-medha
FormMasculine, Genitive, Singular
bhārataO Bhārata
bhārata:
TypeNoun
Rootbhārata
FormMasculine, Vocative, Singular
bhārataO Bhārata
bhārata:
TypeNoun
Rootbhārata
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata (address to the listener)
A
Aśvamedha (Vājimedha)
S
Svarga
D
Devas
G
Gandharvas
A
Apsarases
D
Divya-vimāna
V
Vaidūrya gems
J
Jāmbūnada gold
V
Vedi (altar)
D
Divine garlands
D
Divine garments
D
Divine sandalwood

Educational Q&A

The passage emphasizes karma-phala: devoted completion of a prescribed observance—especially attentive hearing linked with dharma—yields exalted merit comparable to the Aśvamedha, culminating in heavenly enjoyment among the gods.

Vaiśampāyana describes the reward granted after the ninth completion (pāraṇa): the listener gains the fruit of the Aśvamedha and is portrayed ascending to Svarga in a richly adorned celestial vimāna, attended by Gandharvas and Apsarases, enjoying divine bliss with the gods.