Previous Verse

Shloka 54

Svargārohaṇa-parva Adhyāya 2 — Yudhiṣṭhira’s Inquiry for His Kin and the Vision of a Punitive Realm

निवेदयामास च तद्‌ धर्मराजचिकीर्षितम्‌ | यथोक्तं धर्मपुत्रेण सर्वमेव जनाधिप,नरेश्वर! दूतने वहाँ धर्मपुत्र युधिष्ठिरकी कही हुई सारी बातें कह सुनायीं और यह भी निवेदन कर दिया कि वे क्या करना चाहते हैं

nivedayāmāsa ca tad dharmarāja-cikīrṣitam | yathoktaṁ dharmaputreṇa sarvam eva janādhipa naraśvara |

निवेदयामास च तद् धर्मराजचिकीर्षितम्। यथोक्तं धर्मपुत्रेण सर्वमेव जनाधिप॥

निवेदयामासreported / informed
निवेदयामास:
Karta
TypeVerb
Rootनिवेदय् (नि+विद्/वेदय्)
Formलिट् (परिप्रास/ऐतिहासिक-परफेक्ट), परस्मैपदम्, 3, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, accusative, singular
धर्मराजचिकीर्षितम्the intended act/purpose of Dharmaraja
धर्मराजचिकीर्षितम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मराज-चिकीर्षित
Formneuter, accusative, singular
यथाas / according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
उक्तम्said / spoken
उक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउक्त (वच्)
Formneuter, accusative, singular
धर्मपुत्रेणby the son of Dharma (Yudhiṣṭhira)
धर्मपुत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootधर्मपुत्र
Formmasculine, instrumental, singular
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
Formneuter, accusative, singular
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
जनाधिपO lord of people
जनाधिप:
TypeNoun
Rootजनाधिप
Formmasculine, vocative, singular
नरेश्वरO king / lord of men
नरेश्वर:
TypeNoun
Rootनरेश्वर
Formmasculine, vocative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira / Dharmaputra)
J
janādhipa (a king addressed)
N
naraśvara (a king addressed)
D
dūta (messenger, implied by context)

Educational Q&A

The verse highlights dharmic communication: a messenger must convey both the exact words and the true intention of the righteous king, emphasizing fidelity, responsibility, and ethical transparency in royal affairs.

A messenger delivers to a ruler the complete message spoken by Yudhiṣṭhira (Dharmaputra) and additionally reports what Yudhiṣṭhira intends to do next, moving the story forward by formally presenting his resolve.