Shloka 313
स्त्रीपर्व — अध्याय १५: गान्धारी-युधिष्ठिर-संवादः
Gandhārī’s Confrontation and Consolation of Yudhiṣṭhira
गान्धारी विगतक्रोधा सान्त्वयामास मातृवत् | उनकी यह अवस्था देख अर्जुन भगवान् श्रीकृष्ण-के पीछे जाकर छिप गये। भारत! उन्हें इस प्रकार इधर-उधर छिपनेकी चेष्टा करते देख गान्धारीका क्रोध उतर गया और उन्होंने उन सबको स्नेहमयी माताके समान सान्त्वना दी
gāndhārī vigatakrodhā sāntvayāmāsa mātṛvat |
वैशम्पायन उवाच—गान्धारी विगतक्रोधा मातृवत् सर्वान् सान्त्वयामास। अर्जुनं तु भगवतः श्रीकृष्णस्य पृष्ठतो गत्वा लीयमानं दृष्ट्वा, तेषां च तस्या दृष्टिं परिहरितुं व्याकुलं विचेष्टितं निरीक्ष्य, तस्याः क्रोधो निववृते; सा च स्नेहमयी माता इव सर्वान् समाश्वासयामास।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in the wake of unbearable loss, anger need not be the final response; recognizing fear, remorse, and shared suffering can transform wrath into compassionate, maternal consolation—an ethical movement from retribution toward healing.
After the devastation of the war, Gandhārī initially stands in a position of anger and grief. Seeing Arjuna retreat behind Kṛṣṇa and observing the others’ uneasy attempts to avoid her, her anger subsides, and she comforts them like a mother.