Shloka 27

Vāmadeva’s Rājadharma: Norm-Setting, Counsel, and the Prevention of Rāṣṭra-Vināśa (वामदेव-प्रोक्तं राजधर्मम्)

Devanagari script

दातारं संविभक्तारं मार्दवोपगतं शुचिम्‌ | असंत्यक्तमनुष्यं च तं जना: कुर्वते नृपम्‌,जो पुरुष दानशील, सबके लिये सम्यक्‌ विभागपूर्वक आवश्यक वस्तुओंका वितरण करनेवाला, मृदुलस्वभाव, शुद्ध आचार-विचारवाला तथा मनुष्योंका त्याग न करनेवाला होता है, उसीको लोग राजा बनाते हैं

Transliteration

dātāraṃ saṃvibhaktāraṃ mārdavopagataṃ śucim | asaṃtyaktamanuṣyaṃ ca taṃ janāḥ kurvate nṛpam ||

Translation

दातारं संविभक्तारं मार्दवोपगतं शुचिम् । असंत्यक्तमनुष्यं च तं जनाः कुर्वते नृपम् ॥

Word by Word

• दातारम्: a giver
• दातारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दातृ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• संविभक्तारम्: one who distributes properly
• संविभक्तारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: संविभक्तृ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• मार्दवोपगतम्: endowed with gentleness
• मार्दवोपगतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: मार्दव-उपगत
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• शुचिम्: pure, clean
• शुचिम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: शुचि
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• असंत्यक्तमनुष्यम्: one who does not abandon people
• असंत्यक्तमनुष्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अ-सं-त्यक्त-मनुष्य
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• जनाः: people
• जनाः: Karta
• Type: Noun
• Root: जन
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• कुर्वते: make, appoint
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: Present, Third, Plural, Ātmanepada

• नृपम्: king
• नृपम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नृप
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

वामदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāmadeva
• janāḥ (the people)
• nṛpa (the king)