Shloka 58
राजधर्मः—प्रमादवर्जनं, दण्डनीतिः, दुर्बलरक्षणम्
Royal Dharma: Vigilance, Just Punishment, Protection of the Vulnerable
Devanagari script
धर्मवृत्तं हि राजानं प्रेत्य चेह च भारत । देवर्षिपितृगन्धर्वा: कीर्तयन्ति महौजस:,भारत!+ महातेजस्वी देवता, ऋषि, पितर और गन्धर्व इहलोक और परलोकमें भी धर्मपरायण राजाके यशका गान करते रहते हैं
Transliteration
dharmavṛttaṁ hi rājānaṁ pretya ceha ca bhārata | devarṣipitṛgandharvāḥ kīrtayanti mahaujasaḥ ||
Translation
धर्मवृत्तं हि राजानं प्रेत्य चेह च भारत। देवर्षिपितृगन्धर्वाः कीर्तयन्ति महौजसम्॥
Word by Word
धर्मवृत्तम्righteous in conduct
धर्मवृत्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधर्मवृत्त
FormMasculine, Accusative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
राजानम्king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रेत्यhaving departed (after death)
प्रेत्य:
TypeIndeclinable
Rootप्र-इ
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
देवर्षिपितृगन्धर्वाःdevarshis, pitrs, and gandharvas
देवर्षिपितृगन्धर्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवर्षि + पितृ + गन्धर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
कीर्तयन्तिpraise/sing (the fame of)
कीर्तयन्ति:
TypeVerb
Rootकीर्तय्
FormPresent, Indicative, Third, Plural, Parasmaipada
महौजसःof great might (the mighty one)
महौजसः:
Karma
TypeAdjective
Rootमहौजस्
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
उतथ्य उवाच
Characters & Entities
B
BhārataR
rājā (king)D
DevasṚ
Ṛṣis (Devarṣis)P
PitṛsG
GandharvasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes