Shloka 33
तदनन्तर वर्षा करनेवाले मेघके समान मनु पापा-चारियोंको शान्त करते और उन्हें अपने वर्णाश्रमोचित कर्मोमें लगाते हुए भूमण्डलपर चारों ओर घूमने लगे ।। एवं ये भूतिमिच्छेयु: पृथिव्यां मानवा: क्वचित् । कुर्यू राजानमेवाग्रे प्रजानुग्रहकारणात्,इस प्रकार जो मनुष्य वैभव-वृद्धिकी कामना रखते हों, उन्हें सबसे पहले इस भूमण्डलमें प्रजाजनोंपर अनुग्रह करनेके लिये कोई राजा अवश्य बना लेना चाहिये
tadanantaraṃ varṣā-karaṇavāle meghake samāna manuḥ pāpācārīṇo śāntaṃ kurvan tān sva-varṇāśramocita-karmasu niyojayan bhūmaṇḍale caturdiśaṃ paryaṭitum ārabdhaḥ || evaṃ ye bhūtim iccheyuḥ pṛthivyāṃ mānavāḥ kvacit | kuryur rājānam evāgre prajānugraha-kāraṇāt ||
तदनन्तरं मनुः पर्जन्य इव वृष्टिमान् मेघः समं सर्वतो भूमण्डलं पर्ययौ । पापाचारिणः शमयन् स्ववर्णाश्रमोचितेषु कर्मसु च तान् नियोजयन् ॥ एवं ये भूतिमिच्छेयुः पृथिव्यां मानवाḥ क्वचित् । कुर्युः राजानमेवाग्रे प्रजानुग्रहकारणात् ॥
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Prosperity and social well-being depend on establishing righteous kingship: a king is to restrain wrongdoing, restore people to their proper duties, and act for the protection and benefit of the subjects.
Bhishma describes Manu touring the earth like a life-giving cloud, calming sinful people and directing them toward varna- and ashrama-appropriate duties; he then generalizes that those seeking prosperity should first appoint a king to ensure the people’s welfare.