Shloka 124

Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)

Devanagari script

तेनेयं पृथिवी दुग्धा सस्यानि दश सप्त च | यक्षराक्षसनागैश्वापीप्सितं यस्य यस्य यत्‌,उन्होंने इस पृथ्वीसे सत्रह प्रकारके धान्योंका दोहन किया था, यक्षों, राक्षमों और नागोंमेंसे जिसको जो वस्तु अभीष्ट थी, वह उन्होंने पृथ्वीसे दुह ली थी

Transliteration

teneyaṁ pṛthivī dugdhā sasyāni daśa sapta ca | yakṣarākṣasanāgaiś cāpīpsitaṁ yasya yasya yat |

Translation

भीष्म उवाच—तेनेयं पृथिवी दुग्धा सस्यानि दश सप्त च। यक्षराक्षसनागेषु यस्य यस्य यद् ईप्सितं तत्तद् अस्याः पृथिव्याः स दुदोह।

Word by Word

तेनby him/thereby

इयम्this

पृथिवीearth

दुग्धाwas milked

सस्यानिcrops/grains

दशten

सप्तseven

चand

यक्षby/with the Yakshas

राक्षसby/with the Rakshasas

नागैःby/with the Nagas

अपिalso/even

ईप्सितम्desired (thing)

यस्यof whom/whose

यत्whatever (thing)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Pṛthivī (Earth)

Yakṣas

Rākṣasas

Nāgas

Seventeen kinds of grains (sasyāni)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes