Previous Verse
Next Verse

Shloka 102

Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)

यन्मां भवन्तो वक्ष्यन्ति कार्यमर्थसमन्वितम्‌ । तदहं वै करिष्यामि नात्र कार्या विचारणा,“आपलोग मुझे जिस किसी भी प्रयोजनपूर्ण कार्यके लिये आज्ञा देंगे, उसे मैं अवश्य पूरा करूँगा। इसमें कोई अन्यथा विचार नहीं करना चाहिये”

yan māṃ bhavanto vakṣyanti kāryam arthasamanvitam | tad ahaṃ vai kariṣyāmi nātra kāryā vicāraṇā ||

यन्मां भवन्तो वक्ष्यन्ति कार्यमर्थसमन्वितम् । तदहं वै करिष्यामि नात्र कार्या विचारणा ॥

यत्whatever (that which)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
भवन्तःyou (honorific, plural)
भवन्तः:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Plural
वक्ष्यन्तिwill say / will tell
वक्ष्यन्ति:
TypeVerb
Rootवच्
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
कार्यम्a task / what is to be done
कार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अर्थ-समन्वितम्endowed with purpose/meaning
अर्थ-समन्वितम्:
TypeAdjective
Rootअर्थसमन्वित
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that (same task)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
वैindeed / surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
करिष्यामिI will do / I will accomplish
करिष्यामि:
TypeVerb
Rootकृ
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
not
:
TypeIndeclinable
Root
अत्रhere / in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
कार्याto be done / necessary
कार्या:
Karta
TypeAdjective
Rootकार्य
FormFeminine, Nominative, Singular
विचारणाdeliberation / reconsideration
विचारणा:
Karta
TypeNoun
Rootविचारणा
FormFeminine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma