Next Verse

Shloka 1

Kṛṣṇa’s Dhyāna and the Prompt to Question Bhīṣma (कृष्णध्यानं भीष्मप्रश्नप्रेरणा च)

/ भीकम (2 अमान षट्चत्वारिशो5 ध्याय: युधिष्ठिर और श्रीकृष्णका संवाद, श्रीकृष्णद्वारा भीष्मकी प्रशंसा और युधिष्ठिरको उनके पास चलनेका आदेश युधिछिर उवाच किमिदं परमाक्षूर्य ध्यायस्यमितविक्रम । कच्चिल्लोकत्रयस्यास्य स्वस्ति लोकपरायण,युधिष्ठिरे पूछा--अमितपराक्रमी, जगत्‌के आश्रयदाता पुरुषोत्तम! आप यह किसका ध्यान कर रहे हैं? यह तो बड़े आश्चर्यकी बात है! इस त्रिलोकीका कुशल तो है न? आप तो जाग्रतू, स्वप्न, सुषुप्ति--तीनों अवस्थाओंसे परे तुरीय ध्यानमार्गका आश्रय लेकर स्थूल, सूक्ष्म और कारण तीनों शरीरोंसे ऊपर उठ गये हैं। इससे मेरे मनको बड़ा आश्चर्य हो रहा है

Yudhiṣṭhira uvāca: kim idaṁ paramāścaryaṁ dhyāyasy amita-vikrama? kaccil loka-trayasyāsya svasti loka-parāyaṇa?

युधिष्ठिर उवाच—किमिदं परमाश्चर्यं ध्यायस्यमितविक्रम। कच्चिल्लोकत्रयस्यास्य स्वस्ति लोकपरायण॥

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
परम्great, extreme
परम्:
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
आश्चर्यम्wonder, surprise
आश्चर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootआश्चर्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
ध्यायसिyou meditate/think
ध्यायसि:
TypeVerb
Rootध्यै
FormPresent, Second, Singular
अमितविक्रमO one of immeasurable prowess
अमितविक्रम:
TypeNoun
Rootअमितविक्रम
FormMasculine, Vocative, Singular
कच्चित्surely? I hope (that)...
कच्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकच्चित्
लोकत्रयस्यof the three worlds
लोकत्रयस्य:
TypeNoun
Rootलोकत्रय
FormNeuter, Genitive, Singular
अस्यof this
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Genitive, Singular
स्वस्तिwell-being, welfare
स्वस्ति:
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति
लोकपरायणO refuge/support of the worlds
लोकपरायण:
TypeNoun
Rootलोकपरायण
FormMasculine, Vocative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
Ś
Śrī Kṛṣṇa
L
loka-traya (the three worlds)