Next Verse

Shloka 1

शान्ति पर्व (अध्याय 38): युधिष्ठिरस्य राजधर्म-जिज्ञासा तथा भीष्मोपसर्पण-प्रस्तावना | Shanti Parva Chapter 38: Yudhishthira’s Inquiry into Rajadharma and the Prelude to Approaching Bhishma

इस प्रकार श्रीमह्याभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत राजधर्मानुशासनपर्वनें युधिष्ठिरका नगरप्रवेशविषयक सैतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ३७ ॥ ऑपन-- मा बछ। अप ऋाल जा अष्टात्रिशो5 ध्याय: नगर-प्रवेशके समय पुरवासियों तथा ब्राह्मणोंद्वारा राजा युधिष्ठिरका सत्कार और उनपर आक्षेप करनेवाले चार्वाकका ब्राह्माणोंद्वारा वध वैशम्पायन उवाच प्रवेशने तु पार्थानां जनानां पुरवासिनाम्‌ । दिदृक्षूणां सहस्रनाणि समाजग्मु: सहस्रश:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! कुन्ती-पुत्रोंके हस्तिनापुरमें प्रवेश करते समय उन्हें देखनेके लिये दस लाख नगरनिवासी सड़कोंपर एकत्र हो गये

Vaiśampāyana uvāca | praveśane tu pārthānāṃ janānāṃ puravāsinām | didṛkṣūṇāṃ sahasrāṇi samājagmuḥ sahasraśaḥ ||

वैशम्पायन उवाच । प्रवेशने तु पार्थानां जनानां पुरवासिनाम् । दिदृक्षूणां सहस्राणि समाजग्मुः सहस्रशः ॥

प्रवेशनेat the entry/while entering
प्रवेशने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रवेशन
FormNeuter, Locative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
पार्थानाम्of the sons of Pṛthā (the Pāṇḍavas)
पार्थानाम्:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Genitive, Plural
जनानाम्of the people
जनानाम्:
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Genitive, Plural
पुरवासिनाम्of the city-dwellers
पुरवासिनाम्:
TypeNoun
Rootपुरवासिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
दिदृक्षूणाम्of those wishing to see
दिदृक्षूणाम्:
TypeAdjective
Rootदिदृक्षु
FormMasculine, Genitive, Plural
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Nominative, Plural
समाजग्मुःassembled/came together
समाजग्मुः:
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम्
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada
सहस्रशःby thousands; in thousands
सहस्रशः:
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस्

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pārthas (Pāṇḍavas)
H
Hastināpura (implied by context of city-entry)
C
city-dwellers (puravāsinaḥ)