Next Verse

Shloka 1

दानपात्रापात्र-निर्णयः / Determining Worthy Gifts, Recipients, and Permissible Food

ऑपन--#ह-< बक। ] अि्शशाड< ३-“लेष्मातकके वैद्यकमें अनेक नाम आये हैं, उनमेंसे एक नाम “द्विजकुत्सित” भी है। इससे सिद्ध होता है कि वह द्विजातिमात्रके लिये अभक्ष्य है। २-मदगु एक प्रकारके जलचर पक्षीका नाम है। सप्तत्रिशो5्ध्याय: व्यासजी तथा भगवान्‌ श्रीकृष्णकी आज्ञासे महाराज युधिष्ठटिरका नगरमें प्रवेश युधिषछ्िर उवाच श्रोतुमिच्छामि भगवन्‌ विस्तरेण महामुने । राजधर्मान्‌ द्विजश्रेष्ठ चातुर्वर्ण्यस्य चाखिलान्‌,युधिष्ठिर बोले--भगवन्‌! महामुने! द्विजश्रेष्ठ! मैं चारों वर्णोके सम्पूर्ण धर्मोंका तथा राजधर्मका भी विस्तारपूर्वक वर्णन सुनना चाहता हूँ

Yudhiṣṭhira uvāca | śrotum icchāmi bhagavan vistareṇa mahāmune | rājadharmān dvijaśreṣṭha cāturvarṇyasya cākhilān ||

युधिष्ठिर उवाच— श्रोतुमिच्छामि भगवन् विस्तरेण महामुने । राजधर्मान् द्विजश्रेष्ठ चातुर्वर्ण्यस्य चाखिलान् ॥

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
TypeVerb
Rootश्रु
FormInfinitive (Tumun)
इच्छामिI desire
इच्छामि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, First, Singular
भगवन्O Blessed one / O Lord
भगवन्:
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Vocative, Singular
विस्तरेणin detail
विस्तरेण:
Karana
TypeNoun
Rootविस्तर
FormMasculine, Instrumental, Singular
महामुनेO great sage
महामुने:
TypeNoun
Rootमहामुनि
FormMasculine, Vocative, Singular
राजधर्मान्duties of a king / royal duties
राजधर्मान्:
Karma
TypeNoun
Rootराजधर्म
FormMasculine, Accusative, Plural
द्विजश्रेष्ठO best of the twice-born
द्विजश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootद्विजश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
चातुर्वर्ण्यस्यof the fourfold social order (four varṇas)
चातुर्वर्ण्यस्य:
TypeNoun
Rootचातुर्वर्ण्य
FormNeuter, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अखिलान्all, entire
अखिलान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअखिल
FormMasculine, Accusative, Plural

युधिषछ्िर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira