Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः

Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic

प्राप्ते प्रजाविसग्े वै सप्तमे पद्मसम्भवे । नारायणो महायोगी शुभाशुभविवर्जित:,“जब सातवें कल्पके आरम्भमें सातवीं बार ब्रह्माजीके कमलसे जन्म-ग्रहण करनेका अवसर आया, तब शुभ और अशुभसे रहित अमिततेजस्वी महायोगी भगवान्‌ नारायणने सबसे पहले अपने नाभिकमलसे ब्रह्माजीको उत्पन्न किया। जब ब्रह्माजी प्रकट हो गये, तब उनसे भगवानने यह बात कही--

prāpte prajāvisarge vai saptame padmasambhave | nārāyaṇo mahāyogī śubhāśubhavivarjitaḥ ||

वैशम्पायन उवाच— प्राप्ते प्रजाविसर्गे वै सप्तमे पद्मसम्भवे । नारायणो महायोगी शुभाशुभविवर्जितः ॥

प्राप्तेwhen (it) had come/arrived
प्राप्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्राप्त (√आप्)
FormNeuter, Locative, Singular
प्रजा-विसर्गेat the creation/emission of creatures
प्रजा-विसर्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रजा-विसर्ग
FormMasculine, Locative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
सप्तमेin the seventh
सप्तमे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसप्तम
FormMasculine, Locative, Singular
पद्म-सम्भवेat the lotus-born (Brahmā) / in the lotus-born (cycle/context)
पद्म-सम्भवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपद्म-सम्भव
FormMasculine, Locative, Singular
नारायणःNārāyaṇa
नारायणः:
Karta
TypeNoun
Rootनारायण
FormMasculine, Nominative, Singular
महा-योगीthe great yogin
महा-योगी:
Karta
TypeAdjective
Rootमहा-योगिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
शुभ-अशुभ-विवर्जितःdevoid of good and evil
शुभ-अशुभ-विवर्जितः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभ-अशुभ-विवर्जित
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
N
Nārāyaṇa
B
Brahmā (Padmasambhava)
N
nābhi-padma (navel-lotus)