Shloka 88
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
Devanagari script
कारणं पुरुषो होषां प्रधानं चापि कारणम् | स्वभावश्चैव कर्माणि दैवं येषां च कारणम्,पुरुष, प्रधान, स्वभाव, कर्म तथा दैव-ये जिन वस्तुओंके कारण हैं, वे भी नारायणरूप ही हैं
Transliteration
kāraṇaṃ puruṣo hy eṣāṃ pradhānaṃ cāpi kāraṇam | svabhāvaś caiva karmāṇi daivaṃ yeṣāṃ ca kāraṇam ||
Translation
वैशम्पायन उवाच—कारणं पुरुषो ह्येषां प्रधानं चापि कारणम्। स्वभावश्चैव कर्माणि दैवं येषां च कारणम्॥
Word by Word
कारणम्cause
कारणम्:
Karta
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Nominative, Singular
पुरुषःthe Person (puruṣa)
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
एषाम्of these
एषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootएतद्
FormCommon, Genitive, Plural
प्रधानम्Pradhāna (primordial matter)
प्रधानम्:
Karta
TypeNoun
Rootप्रधान
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कारणम्cause
कारणम्:
Karta
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Nominative, Singular
स्वभावःintrinsic nature
स्वभावः:
Karta
TypeNoun
Rootस्वभाव
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कर्माणिactions
कर्माणि:
Karta
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Plural
दैवम्fate/divine factor
दैवम्:
Karta
TypeNoun
Rootदैव
FormNeuter, Nominative, Singular
येषाम्of which/whose
येषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormCommon, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कारणम्cause
कारणम्:
Karta
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
वैशग्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaP
PuruṣaP
PradhānaN
NārāyaṇaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes