Previous Verse

Shloka 373

धर्मद्वारबहुत्वविमर्शः — Reflection on the Many ‘Doors’ of Dharma (Śānti-parva 342)

भारावतरणार्थ तु प्रविष्टी मानुषीं तनुम्‌ । पार्थ! यह मैंने तुमसे भक्तोंका अन्तर बतलाया है। कुन्तीनन्दन! तुम और मैं दोनों ही नर-नारायण नामक ऋषि हैं और पृथ्वीका भार उतारनेके लिये हमने मानव-शरीरमें प्रवेश किया है

bhārāvataraṇārthaṃ tu praviṣṭī mānuṣīṃ tanum | pārtha! yad mayā tvayā bhaktānām antaraṃ batalāyāḥ | kuntīnandana! tvaṃ ca ahaṃ ca ubhau eva nara-nārāyaṇa-nāmānau ṛṣī, pṛthivyā bhāraṃ avatārayituṃ mānuṣa-śarīre praviṣṭau ||

भारावतरणार्थं तु प्रविष्टौ मानुषीं तनुम्। पार्थ! यदहं ते भक्तानामन्तरं विविक्तं व्याख्यातवानस्मि। कुन्तीनन्दन! त्वं चाहं च सत्यतः नरनारायणाख्यौ ऋषी; पृथिव्या भारापनोदनाय मानुषदेहं प्रविष्टवन्तौ।

भारburden
भार:
Karma
TypeNoun
Rootभार
FormMasculine, Accusative, Singular
अवतरणार्थम्for the purpose of descent/removal
अवतरणार्थम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअवतरणार्थ
FormMasculine/Neuter, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
प्रविष्टाःhaving entered
प्रविष्टाः:
Karta
TypeVerb
Rootप्रविष्ट
FormMasculine, Nominative, Plural
मानुषीम्human
मानुषीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमानुषी
FormFeminine, Accusative, Singular
तनुम्body
तनुम्:
Karma
TypeNoun
Rootतनु
FormFeminine, Accusative, Singular

अर्जुन उवाच

A
Arjuna (Pārtha, Kuntīnandana)
N
Nara
N
Nārāyaṇa
P
Pṛthivī (Earth)