Shloka 1
पितृयज्ञे नारायणतत्त्वम् — The Nārāyaṇa Grounding of Ancestral Offerings
अफ्-#-#का+ द्वात्रिशर्दाधिकत्रिशततमो<ध्याय: शुकदेवजीकी ऊर्ध्वगतिका वर्णन भीष्म उवाच गिरिशृजूं समारुह्मु सुतो व्यासस्थ भारत । समे देशे विविक्ते स निःशलाक उपाविशत्
bhīṣma uvāca | girīśṛṅgaṁ samāruhya suto vyāsasya bhārata | same deśe vivikte sa niḥśalāka upāviśat | pādābhyāṁ śirasā yāvat sarvāṅgeṣu yathākramam | ātmadhāraṇām ārebhe śāstroktavidhinā muniḥ | sa yogakrama-vidāṁ śreṣṭhaḥ pūrṇajñānaḥ samāhitaḥ |
भीष्म उवाच—भरतनन्दन! गिरिशृङ्गं कैलासं समारुह्य व्याससुतः शुकदेवः समे देशे विविक्ते तृणरहिते निःशलाके उपाविशत्। स शास्त्रोक्तविधिना पादादारभ्य शिरःपर्यन्तं सर्वेषु गात्रेषु क्रमेणात्मधारणां चकार। स क्रमयोगस्य पूर्णवित्, ऊर्ध्वगतये आत्मानं सम्यक् समाहर्तुं प्रववृते।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined inner practice: choosing solitude, following scriptural method, and systematically steadying consciousness (ātmadhāraṇā) as preparation for the soul’s upward course—an ethical ideal of self-mastery and renunciation.
Bhishma narrates how Shukadeva, Vyasa’s son, goes to Kailasa, sits on a secluded, level, grassless spot, and begins a stepwise yogic concentration from feet to head, indicating his readiness for the final ascent of consciousness.