Shloka 22
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
Devanagari script
छत्रादिषु विशेषेषु मुक्त मां विद्धि तत्त्वतः । स त्वां सम्मन्तुमिच्छामि मानाहा हि मतासि मे,छत्र आदि जो विशेष राजोचित चिह्न हैं, उन्हें इस समय मैं त्याग चुका हूँ; अतः अब आप मुझे यथार्थरूपसे जान लें। मैं आपका सम्मान करना चाहता हूँ; क्योंकि आप मुझे सम्मानके योग्य जान पड़ती हैं
Translation
छत्रादिषु विशेषेषु मुक्तं मां विद्धि तत्त्वतः । स त्वां सम्मन्तुमिच्छामि मान्या हि मतासि मे ॥
Word by Word
छत्रादिषुamong umbrella etc. (royal insignia)
छत्रादिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootछत्रादि
FormMasculine, Locative, Plural
विशेषेषुin the special (distinctions/marks)
विशेषेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविशेष
FormMasculine, Locative, Plural
मुक्तम्released/abandoned
मुक्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootमुच्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Accusative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
विद्धिknow (you should know)
विद्धि:
TypeVerb
Rootविद्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
तत्त्वतःin truth / truly
तत्त्वतः:
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतः
सःthat (I/he)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Singular
सम्मन्तुम्to honor / to respect
सम्मन्तुम्:
TypeVerb
Rootसम् + मन्
Formतुमुन् (infinitive)
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
मानाहाworthy of honor (deserving respect)
मानाहा:
Karta
TypeAdjective
Rootमान + अह
FormFeminine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
मताconsidered/thought
मता:
TypeVerb
Rootमन्
Formक्त (past passive participle), Feminine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
मेof me / to me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
Speaker
जनक उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes