Shloka 19
नारद–शुक संवादः (Nārada–Śuka Dialogue): Tyāga, Saṃyama, and Vyakta–Avyakta Viveka
Devanagari script
निवति तु यथा दीपो ज्वलेत् स्नेहसमन्वित: । निश्चलोर्ध्वशिखस्तद्वद् युक्तमाहुर्मनीषिण:
Translation
निवाति तु यथा दीपो ज्वलेत् स्नेहसमन्वितः । निश्चलोर्ध्वशिखस्तद्वद् युक्तमाहुर्मनीषिणः ॥
Word by Word
निवतिsteadily, without wavering
निवति:
TypeIndeclinable
Rootनिवत् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
Formअव्यय
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formअव्यय
दीपःlamp
दीपः:
Karta
TypeNoun
Rootदीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ज्वलेत्should burn / would burn
ज्वलेत्:
TypeVerb
Rootज्वल् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन
स्नेह-समन्वितःendowed with oil (fuel)
स्नेह-समन्वितः:
TypeAdjective
Rootसमन्वित (कृदन्त, सम्+अन्वि/इ + क्त) / स्नेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निश्चल-ऊर्ध्व-शिखःwhose flame is steady and upward-pointing
निश्चल-ऊर्ध्व-शिखः:
TypeAdjective
Rootशिख (प्रातिपदिक) / निश्चल (प्रातिपदिक) / ऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तद्वत्likewise, in the same way
तद्वत्:
TypeIndeclinable
Rootतद्वत्
Formअव्यय
युक्तम्yoked; concentrated; in yoga
युक्तम्:
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त, युज् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
आहुःthey say
आहुः:
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्ण/परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन
मनीषिणःthe wise (sages)
मनीषिणः:
Karta
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
याज़्ञवल्क्य उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes