Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)

कामक्रोधौ भयं निद्रा पञ्चम: श्वास उच्यते । एते दोषा: शरीरेषु दृश्यन्ते सर्वदेहिनाम्‌,काम, क्रोध, भय, निद्रा और श्वास--ये पाँच दोष समस्त देहधारियोंके शरीरोंमें देखे जाते हैं

kāmakrodhau bhayaṁ nidrā pañcamaḥ śvāsa ucyate | ete doṣāḥ śarīreṣu dṛśyante sarvadehinām ||

कामक्रोधौ भयं निद्रा पञ्चमः श्वास उच्यते । एते दोषाः शरीरेषु दृश्यन्ते सर्वदेहिनाम् ॥

कामक्रोधौdesire and anger
कामक्रोधौ:
Karta
TypeNoun
Rootकाम + क्रोध
FormMasculine, Nominative, Dual
भयम्fear
भयम्:
Karta
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Nominative, Singular
निद्राsleep
निद्रा:
Karta
TypeNoun
Rootनिद्रा
FormFeminine, Nominative, Singular
पञ्चमःthe fifth
पञ्चमः:
Karta
TypeAdjective
Rootपञ्चम
FormMasculine, Nominative, Singular
श्वासःbreath (respiration)
श्वासः:
Karta
TypeNoun
Rootश्वास
FormMasculine, Nominative, Singular
उच्यतेis said / is called
उच्यते:
Karma
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Third, Singular, Passive
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
दोषाःfaults / defects
दोषाः:
Karta
TypeNoun
Rootदोष
FormMasculine, Nominative, Plural
शरीरेषुin bodies
शरीरेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Locative, Plural
दृश्यन्तेare seen / are observed
दृश्यन्ते:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, Third, Plural, Passive
सर्वदेहिनाम्of all embodied beings
सर्वदेहिनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्व + देहिन्
FormMasculine, Genitive, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma