Shloka 11
अध्याय २८६ — पराशर-उपदेशः
Ethical Restraint, Mortality, and Karma
यस्मै प्राज्ञा: कथयन्ते मनुष्या: प्रज्ञामूलं हीन्द्रियाणां प्रसाद: । मुहान्ति शोचन्ति तथेन्द्रियाणि प्रज्ञालाभो नास्ति मूढेन्द्रियस्थ,ज्ञानी पुरुष जिसके लिये कहा करते हैं, उस प्रज्ञाकी जड़ है इन्द्रियोंकी निर्मलता। जिसकी इन्द्रियाँ मोह और शोकमें मग्न हैं, उस मोहाच्छन्न इन्द्रियवाले पुरुषको कभी प्रज्ञाका लाभ नहीं मिल सकता
yasmai prājñāḥ kathayante manuṣyāḥ prajñāmūlaṃ hīndriyāṇāṃ prasādaḥ | muhānti śocanti tathendriyāṇi prajñālābho nāsti mūḍhendriyasthaḥ ||
यस्मै प्राज्ञाः कथयन्ते मनुष्याः प्रज्ञामूलं हीन्द्रियाणां प्रसादः। मुह्यन्ति शोचन्ति तथैन्द्रियाणि प्रज्ञालाभो नास्ति मूढेन्द्रियस्थे॥
समड़ उवाच
Educational Q&A
Wisdom (prajñā) depends on the purified, calm functioning of the senses; when the senses are overwhelmed by delusion (moha) and grief (śoka), discernment cannot arise.
In the didactic setting of Śānti Parva, the speaker presents a moral-psychological principle: inner clarity is the prerequisite for right understanding, and emotional turbulence that grips the senses prevents the attainment of wisdom.