Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

वृत्ति-सत्सङ्ग-दान-धर्म

Livelihood, Virtuous Association, and Ethics of Giving

विश्वावसुश्न गन्धर्वस्तथा नारदपर्वतौ । अप्सरोगणसंघाश्व॒ समाजग्मुरनेकश:,सनत्कुमार आदि महर्षि, अंगिरा आदि तथा अन्य देवर्षि, विश्वावसु गन्धर्व, नारद, पर्वत और अप्सराओंके अनेक समुदाय उस पर्वतपर महादेवजीकी आराधनाके लिये आया करते थे

Viśvāvasuś ca gandharvas tathā Nārada-Parvatau | apsarogaṇa-saṅghāś ca samājagmur anekaśaḥ || Sanatkumāra-ādayo maharṣayaḥ, Aṅgirā-ādayaś ca tathā anya-devarṣayaḥ; Viśvāvasu-gandharvaḥ, Nāradaḥ, Parvataś ca, apsarasāṃ ca anekāḥ samūhāḥ tasmin parvate Mahādevasya ārādhanāyai āgacchanti sma ||

भीष्म उवाच—विश्वावसुर्गन्धर्वस्तथा नारदः पर्वतश्च । अप्सरोगणसंघाश्च बहवः समजग्मुरनेकशः ॥ सनत्कुमारादयो महर्षयः, अङ्गिरादयश्च देवर्षयः, विश्वावसुर्गन्धर्वः, नारदः, पर्वतश्च, अप्सरोगणाश्च—ते सर्वे महादेवस्य आराधनार्थं तस्मिन् पर्वते नित्यं समायान्ति स्म ।

विश्वावसुःViśvāvasu (a Gandharva)
विश्वावसुः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वावसु
FormMasculine, Nominative, Singular
गन्धर्वःthe Gandharva
गन्धर्वः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धर्व
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
नारदःNārada
नारदः:
Karta
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्वतःParvata (sage)
पर्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
अप्सरोगणसंघाःgroups/assemblies of Apsarases
अप्सरोगणसंघाः:
Karta
TypeNoun
Rootअप्सरस् + गण + संघ
FormMasculine, Nominative, Plural
समाजग्मुःassembled/came together
समाजग्मुः:
TypeVerb
Rootसम् + आ + गम्
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural
अनेकशःin many ways / in great numbers
अनेकशः:
TypeIndeclinable
Rootअनेकशस्

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
Viśvāvasu
G
Gandharvas
N
Nārada
P
Parvata (sage)
A
Apsarases
S
Sanatkumāra
A
Aṅgiras
D
Devarṣis
M
Mahādeva (Śiva)
T
the mountain (parvata)

Educational Q&A

Even the highest celestial beings—Gandharvas, Apsarases, and divine sages—seek spiritual merit through humble worship of Mahādeva. The verse highlights devotion as a universal dharmic practice that purifies and elevates, irrespective of status.

Bhīṣma describes a sacred gathering on a mountain where renowned celestial figures (Viśvāvasu, Nārada, Parvata, groups of Apsarases, and great Ṛṣis like Sanatkumāra and Aṅgiras) repeatedly assemble to worship Śiva.