Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)

मानसानां पुनर्योनिर्दु:खानां चित्तविभ्रम: | अनिष्टोपनिपातो वा तृतीयं नोपपद्यते,मनुष्योंको बार-बार मानसिक दुःखोंकी प्राप्तिके कारण दो ही हैं--चित्तका भ्रम और अनिष्टकी प्राप्ति। तीसरा कोई कारण सम्भव नहीं है

mānasānāṃ punar yonir duḥkhānāṃ cittavibhramaḥ | aniṣṭopanipāto vā tṛtīyaṃ nopapadyate ||

मानसानां पुनर्योनिर्दुःखानां चित्तविभ्रमः । अनिष्टोपनिपातो वा तृतीयं नोपपद्यते ॥

मानसानाम्of mental (sufferings/afflictions)
मानसानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootमानस
FormNeuter, Genitive, Plural
पुनःagain, repeatedly
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
योनिःsource, cause, origin
योनिः:
Karta
TypeNoun
Rootयोनि
FormFeminine, Nominative, Singular
दुःखानाम्of sufferings
दुःखानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Genitive, Plural
चित्तविभ्रमःconfusion/delusion of the mind
चित्तविभ्रमः:
Karta
TypeNoun
Rootचित्त-विभ्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
अनिष्टोपनिपातःoccurrence/coming upon of the undesirable
अनिष्टोपनिपातः:
Karta
TypeNoun
Rootअनिष्ट-उपनिपात
FormMasculine, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
तृतीयम्a third (cause)
तृतीयम्:
Karta
TypeAdjective
Rootतृतीय
FormNeuter, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
उपपद्यतेis possible, is admitted/occurs
उपपद्यते:
TypeVerb
Rootउपपद्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada

जनक उवाच

J
Janaka