Shloka 25
उशनसः (शुक्रस्य) चरितम् — The Account of Uśanā (Śukra): Yoga, Grievance, and Pacification
Devanagari script
गन्धानादाय भूतानां रसांश्न विविधानपि । अवर्ध त्रीन् समाक्रम्य लोकान् वै स्वेन तेजसा,मैं बलमें बहुत बढ़ा-चढ़ा था; अत: मैंने अपने ही तेजसे तीनों लोकोंपर आक्रमण करके दूसरे प्राणियोंको धूलमें मिलाकर उनके उपभोगकी गन्ध और रस आदि विविध वस्तुएँ छीन ली थीं
Translation
गन्धानादाय भूतानां रसांश्च विविधानपि। अवर्धं त्रीन् समाक्रम्य लोकान् वै स्वेन तेजसा॥
Word by Word
गन्धान्smells, fragrances
गन्धान्:
Karma
TypeNoun
Rootगन्ध
FormMasculine, Accusative, Plural
आदायhaving taken away
आदाय:
TypeVerb
Rootआ + दा
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), having taken
भूतानाम्of beings (from beings)
भूतानाम्:
Apadana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
रसान्tastes, juices
रसान्:
Karma
TypeNoun
Rootरस
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विविधान्various
विविधान्:
TypeAdjective
Rootविविध
FormMasculine, Accusative, Plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अवर्धम्I grew, increased
अवर्धम्:
TypeVerb
Rootवृध्
FormImperfect (लङ्), 1st, Singular, Parasmaipada
त्रीन्three
त्रीन्:
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Accusative, Plural
समाक्रम्यhaving attacked, having overrun
समाक्रम्य:
TypeVerb
Rootसम् + आ + क्रम्
Formल्यप् (absolutive/gerund), having attacked/overrun
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
स्वेनby/with (my) own
स्वेन:
TypeAdjective
Rootस्व
FormNeuter, Instrumental, Singular
तेजसाby (my) splendor/power
तेजसा:
Karana
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes