Shloka 17
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
पूर्व चेतयते जन्तुरिन्द्रियैर्विषयान् पृथक् विचार्य मनसा पश्चादथ बुद्धया व्यवस्यति । इन्द्रियेरुपलब्धार्थान् बुद्धिमांस्तु व्यवस्यति,जीव पहले तो इन्द्रियोंद्वारा उनके अलग-अलग विषयोंको प्रकाशित करता है, फिर मनसे विचार करके बुद्धिद्वारा उसका निश्चय करता है। बुद्धियुक्त जीव ही इन्द्रियोंद्वारा उपलब्ध विषयोंका निश्चितरूपसे अनुभव करता है
pūrvaṃ cetayate jantur indriyaiḥ viṣayān pṛthak vicārya manasā paścād atha buddhyā vyavasyati | indriyaiḥ upalabdhārthān buddhimāṃs tu vyavasyati |
असित उवाच—पूर्वं जन्तुरिन्द्रियैर्विषयान् पृथक् पृथगवबुध्यते; ततः मनसा तान् विचार्य पश्चाद् बुद्ध्या निश्चिनोति। इन्द्रियैरुपलब्धार्थान् बुद्धिमान् एव निश्चयेनावगृह्णाति, स्थिरतया चानुभवति।
असित उवाच
Educational Q&A
Sense-contact alone does not yield settled knowledge; the senses present distinct objects, the mind reflects on them, and the intellect (buddhi) makes a decisive determination. Ethical clarity depends on strengthening buddhi so that experience is properly judged rather than merely felt.
Asita is explaining an inner sequence of cognition: perception through the senses, mental deliberation, and final ascertainment by the intellect. The verse functions as instruction on how a person should understand and govern experience.