Shloka 18
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
अमूढत्वमसंगित्वं कामक्रोधविवर्जनम् । अदैन्यमनुदीर्णत्वमनुद्वेगो व्यवस्थिति:,मूढता और आसक्तिका अभाव, काम और क्रोधका त्याग एवं दीनता, उद्ण्डता तथा उद्वेगसे रहित होना और चित्तकी स्थिरता एवं निष्कामभावसे मन, वाणी और इन्द्रियोंका संयम--यह मोक्षका स्वच्छ, निर्मल एवं पवित्र मार्ग है
amūḍhatvam asaṅgitvaṁ kāma-krodha-vivarjanam | adainyam anudīrṇatvam anudvego vyavasthitiḥ ||
अमूढत्वमसङ्गित्वं कामक्रोधविवर्जनम् । अदैन्यमनुदीर्णत्वमनुद्वेगो व्यवस्थितिः ॥ एतैर्गुणैः समायुक्तो विमलः शुचिरुत्तमः । मोक्षमार्गः प्रशस्तोऽयं पवित्रः परिकीर्तितः ॥
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Liberation is approached through inner discipline: clear understanding (freedom from delusion), non-attachment, renouncing desire and anger, avoiding dejection and arrogance, remaining unagitated, and maintaining steady composure.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war; here he enumerates mental and ethical qualities that constitute a pure path toward mokṣa.