Shloka 16
Devanagari script
गरीयांसो गरीयांसमपराधे पुन: पुनः । तदा विसर्गमर्हन्ति न यथा प्रथमे तथा,यदि मनुष्य बार-बार अपराध करे, तो प्रमुख विचारकगण उसके अपराधके लिये गुरुतर दण्ड प्रदान करें। उस अवस्थामें पहले बारके अपराधकी भाँति वे बिना दण्ड दिये छोड़ देनेके योग्य नहीं रह जाते हैं
Translation
गरीयांसो गरीयांसमपराधे पुनः पुनः। तदा विसर्गमर्हन्ति न यथा प्रथमे तथा॥
Word by Word
गरीयांसःmore weighty/greater (persons)
गरीयांसः:
Karta
TypeAdjective
Rootगरीयस् (गुरु-तुल्यतर, comparative stem)
FormMasculine, Nominative, Plural
गरीयांसम्a heavier/greater (punishment/measure)
गरीयांसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगरीयस् (गुरु-तुल्यतर, comparative stem)
FormMasculine, Accusative, Singular
अपराधेin/with respect to an offence
अपराधे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअपराध
FormMasculine, Locative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
तदाthen/at that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
विसर्गम्release/letting off (discharge)
विसर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootविसर्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
अर्हन्तिdeserve/are fit for
अर्हन्ति:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
यथाas/like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
प्रथमेin the first (time/instance)
प्रथमे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्रथम
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
तथाso/thus
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Speaker
इुमत्सेन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes